งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปในปัจจุบัน การใช้ประโยชน์ที่ดิน การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินของเขตสัมพันธวงศ์ การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการพาณิชยกรรมในปัจจุบัน วิเคราะห์ปัจจัย ศักยภาพ ปัญหา และแนวโน้มการพัฒนาพื้นที่ทางพาณิชยกรรม เพื่อเสนอแนวทางการใช้ที่ดินเพื่อการพาณิชยกรรมที่เหมาะสมกับพื้นที่ศึกษา โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์คือ การสำรวจภาคสนามเพื่อวิเคราะห์การใช้ที่ดินของพื้นที่ศึกษา แยกตามย่านต่าง ๆ จัดทำแบบสอบถามผู้ขายในพื้นที่ และผู้ที่เข้ามาซื้อสินค้า และสัมภาษณ์คนในพื้นที่ ผลการศึกษาพบว่า การใช้ที่ดินเพื่อการพาณิชยกรรมในเขตสัมพันธวงศ์ในปัจจุบันเป็นการใช้ที่ดินแบบผสมผสานระหว่างพาณิชยกรรมและที่พักอาศัย ย่านการค้าแต่ละย่านที่มีสินค้าและกิจกรรมการค้าที่เป็นเอกลักษณ์ มีการแบ่งประเภทของสินค้าอย่างชัดเจน ปัญหาที่พบในเขตสัมพันธ์วงศ์นั้น แบ่งออกเป็นด้านต่าง ๆ 3 ด้าน คือ ปัญหาด้านกายภาพ ปัญหาด้านเศรษฐกิจ และปัญหาด้านสังคม ปัญหาที่เห็นเด่นชัดที่สุด คือ ปัญหาความแออัด และความไม่เป็นระเบียบของพื้นที่ ซึ่งมีทั้งเรื่องของที่พักอาศัยที่ไม่เหมาะสมกับคุณภาพชีวิตที่ดีปัญหาสิ่งแวดล้อม มลภาวะต่าง ๆ และความสกปรกของพื้นที่ ในการวิจัยครั้งนี้ ได้เสนอแนะแนวทางการใช้ที่ดินเพื่อการพาณิชยกรรมเขตสัมพันธวงศ์ เพื่อสนับสนุนให้การใช้ที่ดินเกิดประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ ประกอบด้วยการกำหนดนโยบายการใช้ที่ดินให้เหมาะสมกับย่านการค้าแต่ละประเภท แบ่งเป็น พาณิชยกรรมศูนย์กลางการค้า คือ ย่านสำเพ็ง หัวเม็ด ย่านตั้งโต๊ะกัง วัดเกาะ และย่านเยาวราช พาณิชยกรรมพื้นที่ริมน้ำ(Waterfront) คือ ย่านทรงวาดและริมแม่น้ำเจ้าพระยา และพาณิชยกรรมย่านการค้าเก่า คือ ย่านเวิ้งนครเขษม และย่านพาดสาย ย่านเซียงกงและการค้าอะไหล่เครื่องเหล็ก นอกจากนี้งานวิจัยยังได้ระบุปัญหาและข้อคิดเห็นของประชาชนนำมาพิจารณาเสนอแนวทางเพื่อคงความเป็นเอกลักษณ์ของย่านการค้าและรองรับความเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในอนาคต