การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความต้องการด้านสุขภาพของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายตามประสบการณ์ ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพตามแนวคิดปรากฏการณ์วิทยาของ Husserl (Husserl Phenomenology) (Koch, 1995) เก็บข้อมูลในผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายที่ยินยอมเข้าร่วมการวิจัย จำนวน 12 ราย โดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และบันทึกเทป นำข้อมูลที่ได้มาถอดความแบบคำต่อคำ วิเคราะห์ข้อมูลตามวิธีการของ Colaizzi (1978 cited in Streubert and Carpenter, 2002) ผลการศึกษาพบว่า ผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายให้ความหมายของสุขภาพไว้เป็น 3 ประเด็น ได้แก่ 1) ความสมบูรณ์ของร่างกาย จิตใจ 2) การไม่มีโรคภัย ไม่เจ็บป่วยและ 3) เป็นสิ่งที่ต้องบำรุงต้องดูแล ผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายระบุถึงความต้องการด้านสุขภาพสรุปได้ 6 ประเด็น ได้แก่ 1) มีเวลาก็ขอหลับ 2) อยากมีคนช่วย 3) กำลังใจคือสิ่งสำคัญ4) อยากใกล้ชนิดจนวินาทีสุดท้าย 5) ปรารถนาที่จะคงไว้ซึ่งความหวัง ซึ่งแบ่งเป็น 2 ประเด็นย่อยคือ 5.1) หวังให้หาย 5.2) หวังให้จากไปอย่างสงบ และ 6) อยากไปตรวจแต่ทิ้งผู้ป่วยไม่ได้/อยากมีร่างกายที่แข็งแรงเพื่อจะดูแลได้นาน ผลการวิจัยในครั้งนี้ ทำให้เข้าใจลึกซึ้งถึงความต้องการด้านสุขภาพของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย สามารถนำมาเป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาการปฏิบัติการพยาบาล เพื่อตอบสนองความต้องการด้านสุขภาพของผู้ดูแลในครอบครัวผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายและเป็นแนวทางในการวิจัยทางการพยาบาลด้านสุขภาพของผู้ดูแลได้อย่างเป็นองค์รวม