วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาวิถีซามูไรในนวนิยายเรื่อง ~iมุซะฌิ~iของ โยะฌิกะวะ เอะอิจิ เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่างระหว่างวิถีซามูไรที่ปรากฏในนวนิยายกับคตินิยมซามูไร ผู้วิจัยได้ศึกษาสภาพสังคมและลักษณะการปกครองของญี่ปุ่นอันเป็นที่มาของซามูไรและปรัชญาความเชื่อที่ประกอบเข้าเป็นวิถีซามูไรอันได้แก่ ลัทธิชินโต ลัทธิขงจื้อ และพระพุทธศาสนานิกายเซ็น และคตินิยมที่ซามูไรยึดถือปฏิบัติ จากการวิเคราะห์และเปรียบเทียบพบว่า วิถีซามูไรในนวนิยายของ โยะฌิกะวะ เอะอิจิเป็นไปตามคตินิยมซามูไร โดยผู้ประพันธ์กำหนดให้มุซะฌิซามูไรซึ่งเป็นตัวละครเอกดำเนินชีวิตที่แสดงออกถึงคตินิยมซามูไร และผู้ประพันธ์ยังได้อธิบายความหมายที่แท้จริงอันลึกซึ้งของคตินิยมซามูไรไว้ในวิถีปฏิบัติของมุซะฌิอีกด้วย แต่เนื่องจากสภาพสังคมและประวัติศาสตร์ในสมัยของมุซะฌิที่บ้านเมืองเข้าสู่ความสงบปราศจากสงคราม หลังจากที่เคยเป็นสังคมแห่งการรบพุ่งทำสงคราม ทำให้คตินิยมซามูไรในสมัยของมุซะฌิเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม จากที่เคยให้ความสำคัญในเรื่องฝีมือการสู้รบ เปลี่ยนไปเป็นการเน้นถึงความสำคัญของการฝึกฝนขัดเกลาจิตใจเพื่อแสวงหาทางหลุดพ้น ทั้งนี้ โดยอาศัยวิถีแห่งพุทธศาสนานิกายเซ็นเป็นแนวทางทำให้มุซะฌิกลายเป็นซามูไรที่แสวงหาสัจธรรมจนสามารถรู้แจ้งได้ แทนที่จะเป็นซามูไรผู้มีความสามารถในการต่อสู้เพียงประการเดียว ซึ่งการที่มุซะฌิได้ปฏิบัติตนตามวิถีซามูไรอย่างครบถ้วนและแสวงหาสัจธรรมจนสามารถรู้แจ้งได้ ทำให้มุซะฌิกลายเป็นซามูไรในอุดมคติของญี่ปุ่น