การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการกำจัดสีย้อมออกจากน้ำเสียโดยใช้ถ่านกัมมันต์ที่ผลิตจากกากขี้แป้งซึ่งเป็นของเสียจากโรงงานน้ำยางข้นและใช้ซิงค์คลอไรด์เป็นสารกระตุ้น เปรียบเทียบกับถ่านกัมมันต์ที่มีขายตามท้องตลาด โดยทำการทดสอบค่าไอโอดีนนัมเบอร์ ศึกษาลักษณะทางกายภาพ การทดสอบไอโซเทอมการดูดติดผิวแบบฟรุนดิช และทดสอบประสิทธิภาพการดูดติดผิวแบบต่อเนื่องโดยใช้คอลัมน์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง2.5 เซนติเมตร ทำการป้อนน้ำเสียแบบไหลลงด้วยอัตราการไหล 3 ลิตรต่อชั่วโมง และเก็บตัวอย่างที่ระดับความสูง 30, 60 และ 90 เซนติเมตร ผลการทดลองการเตรียมถ่านกัมมันต์จากกากขี้แป้งซึ่งใช้ซิงค์คลอไรด์เป็นสารกระตุ้น พบว่า การเตรียมที่อัตราส่วนวัตถุดิบต่อสารกระตุ้น 1:1 และเผากระตุ้นที่อุณหภูมิ 500 องศาเซลเซียส ให้ค่าไอโอดีนนับเบอร์สูงสุดคือ 547.31 (+,ฑ) 3.18 มิลลิกรัมต่อกรัม มีพื้นที่ผิว 583.54 ตารางเมตรต่อกรัม การทดสอบไอโซเทอมการดูดติดผิวแบบฟรุนดลิชโดยใช้น้ำเสียสังเคราะห์ พบว่า ถ่านขี้แป้งสามารถดูดติดผิวสีไดเร็กท์ สีรีแอกทีฟ สีดิสเพิร์ส และสีเอสิดได้ 14.40, 13.31, 2.42 และ48.02 มิลลิกรัมต่อกรัม ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับถ่านกัมมันต์ที่มีขายตามท้องตลาดพบว่าถ่านกัมมันต์ที่มีขายตามท้องตลาดมีประสิทธิภาพมากกว่าถ่านกัมมันต์ซึ่งผลิตจากกากขี้แป้งโดยผลการทดสอบไอโซเทอมการดูดติดผิวแบบฟรุนดลิชของถ่านกัมมันต์ที่มีขายตามท้องตลาด พบว่า สามารถดูดติดผิวสีไดเร็กท์ สีรีแอกทีฟ สีดิสเพิร์ส และสีเอสิด ได้73.03, 16.19, 18.62 และ 2,171.89 มิลลิกรัมต่อกรัม ตามลำดับ การทดสอบการดูดติดผิวแบบต่อเนื่องโดยใช้คอลัมน์ด้วยถ่านกัมมันต์ที่เตรียมขึ้น พบว่า ที่ระดับความสูง30, 60 และ 90 เซนติเมตร สามารถดูดติดผิวสีไดเร็กท์ได้ 125.85, 111.86 และ 92.76 BVตามลำดับ สามารถดูดติดผิวสีรีแอกทีฟได้ 323.13, 196.61 และ 131.22 BV ตามลำดับสามารถดูดติดผิวสีดิสเพิร์สได้ 61.22, 30.51 และ 61.09 BV ตามลำดับ สามารถดูดติดผิวสีเอสิดได้ 605.44, 301.69 และ 201.36 BV ตามลำดับ และสามารถดูดติดผิวน้ำเสียจริงจากโรงงานได้ 527.21, 262.71 และ 175.34 BV ตามลำดับ อย่างไรก็ตามถ่านขี้แป้งยังมีปัญหาในการนำมาใช้งานในคอลัมน์ เนื่องจากมีลักษณะเป็นผงละเอียด ดังนั้นจึงควรพัฒนาให้สามารถนำมาใช้งานได้ง่ายขึ้น