การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาภาวะผู้นำและกลไกการทำงานของชุมชนกับความสำเร็จในการพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อมของชุมชนในกรุงเทพมหานคร โดยการวิจัยครั้งนี้ได้เลือกศึกษาเฉพาะชุมชนที่ประสบความสำเร็จ ได้รับรางวัลการพัฒนาชุมชนดีเด่นด้านสิ่งแวดล้อมปี พ.ศ. 2545 ในกรุงเทพมหานคร อันดับที่ 1-3 ได้แก่ 1) ชุมชนพูนบำเพ็ญเขตภาษีเจริญ 2) ชุมชนหมู่บ้านสุขสุวรรณ เขตพระโขนง 3) ชุมชนคลองทับช้างล่าง เขตสะพานสูงการเก็บรวบรวมข้อมูล ใช้วิธีการสัมภาษณ์หัวหน้าครัวเรือนทุกครัวเรือนตามแบบสอบถามใน3 ชุมชนจำนวน 274 ตัวอย่างและเลือกสัมภาษณ์แบบเจาะลึก จำนวน 9 ตัวอย่าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยร้อยละและแบบการจำแนกชนิดข้อมูล (Typological analysis) ผลการวิจัย พบว่า 1. ผู้นำชุมชนพูนบำเพ็ญ ใช้ภาวะผู้นำแบบการสร้างบารมีมากที่สุด รองลงมาได้แก่ภาวะผู้นำแบบการสร้างแรงดลใจ แบบการกระตุ้นการใช้ปัญญา และแบบมุ่งความสัมพันธ์เป็นรายบุคคลตามลำดับ สำหรับกลไกการทำงานภายในชุมชน พบว่า ผู้นำชุมชนได้ใช้กลไกด้านเครือญาติภายในชุมชนการจัดการแบบ PDCA (การวางแผน, การปฏิบัติงาน, การตรวจสอบ, การปรับปรุงแก้ไข), และหลักพรมวิหารสี่ 2. ผู้นำชุมชนบ้านสุขสุวรรณใช้ภาวะผู้นำ แบบการสร้างแรงดลใจ มากที่สุด รองลงมาได้แก่ ภาวะผู้นำแบบการสร้างบาคมี แบบการกระตุ้นการใช้ปัญญา และแบบมุ่งความสัมพันธ์เป็นรายบุคคล ตามลำดับ สำหรับกลไกการทำงานภายในชุมชน พบว่า ผู้นำชุมชนได้ใช้กลไกด้านการจัดการอย่างเดียว คือ การจัดการแบบมีส่วนร่วม 3. ผู้นำชุมชนคลองทับช้างล่าง ใช้ภาวะผู้นำแบบสร้างบารมี มากที่สุด รองลงมาได้แก่ ภาวะผู้นำแบบการสร้างแรงดลใจ แบบการกระตุ้นการใช้ปัญญา และแบบมุ่งความสัมพันธ์เป็นรายบุคคล ตามลำดับ สำหรับด้านกลไกการทำงานภายในชุมชน พบว่า ผู้นำชุมชนได้ใช้กลไกด้านเครือญาติภายในชุมชน และด้านศาสนา