การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กิจกรรมการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวชตามความต้องการการพยาบาลของผู้ป่วยจิตเวช และปริมาณเวลาที่ใช้ในการปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาล จำแนกตามลักษณะของหอผู้ป่วยจิตเวช ได้แก่ หอผู้ป่วยจิตเวชในโรงพยาบาลจิตเวช และโรงพยาบาลศูนย์ และจำแนกตามระดับของผู้ปฏิบัติการพยาบาล ได้แก่ผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นพื้นฐาน และผู้ปฏิบัติการพยาบาลขั้นสูง ประชากรมี 3 กลุ่มคือ ผู้ป่วยจิตเวชที่เข้ารับการักษาในหอผู้ป่วยจิตเวชโรงพยาบาลจิตเวชและโรงพยาบาลศูนย์จำนวน 90 ราย โดยมีผู้ป่วย 3 ประเภท คือ ผู้ป่วยประเภทแรกรับ เร่งรัดบำบัด และบำบัดระยะยาว กลุ่มที่ 2 คือ บุคลากรทางการพยาบาลที่ปฏิบัติการพยาบาล ในหอผู้ป่วยจิตเวช โรงพยาบาลจิตเวช และโรงพยาบาลศูนย์ จำนวน 60 คน กลุ่มที่ 3 คือ ผู้เชี่ยวชาญด้านการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช จำนวน 21 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นเครื่องมือที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง ประกอบด้วย เกณฑ์การจำแนกประเภทผู้ป่วยจิตเวชและแบบบันทึกข้อมูลในการจำแนกประเภทผู้ป่วยจิตเวช แบบบันทึกการสังเกตการปฏิบัติกิจกรรมและเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช ซึ่งได้รับการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหา มีค่าดัชนีความสอดคล้องของการสังเกต .92 และ .92 ตามลำดับและแบบสอบถามระดับการปฏิบัติกิจกรรมการบริการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช ผลการวิจัยที่สำคัญพบว่า 1. ปริมาณเวลาที่บุคลากรทางการพยาบาลในโรงพยาบาลจิตเวช ใช้ในการปฏิบัติการพยาบาลแก่ผู้ป่วยประเภทแรกรับ เร่งรัดบำบัด และ บำบัดระยะยาว ใน 24 ชั่วโมงเท่ากับ 154.84 นาที 98.08 นาที และ 108.35 นาที ตามลำดับ 2. ปริมาณเวลาที่บุคลากรทางการพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์ ใช้ในการปฏิบัติการพยาบาลแก่ผู้ป่วยประเภทแรกรับ เร่งรัดบำบัด และบำบัดระยะยาว ใน 24 ชั่วโมง เท่ากับ148.44 นาที 117.27 นาที และ 151.76 นาที ตามลำดับ 3. ผู้เชี่ยวชาญด้านการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวชระบุว่ากิจกรรมการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวชที่ควรปฏิบัติโดยผู้ปฏิบัติการพยาบาลชั้นสูง เป็นกิจกรรมการพยาบาลโดยตรง 11 กิจกรรม และกิจกรรมการพยาบาลโดยอ้อม 17 กิจกรรม