หลังคามีอิทธิพลต่อการกระทำความเย็นในปริมาณที่สูงมากในอาคารปรับอากาศซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการใช้พลังงานของอาคาร การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อการใช้พลังงานในอาคารของหลังคา และนำมาสร้างเป็นดัชนีในการประเมินประสิทธิภาพของหลังคาอาคารบ้านพักอาศัยในกรณีที่มีการปรับอากาศ การวิจัยนี้ทำการศึกษาอิทธิพลของตัวแปรที่เกี่ยวกับพฤติกรรมการถ่ายเทความร้อนผ่านทางหลังคา และตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อภาระการทำความเย็นของอาคารปรับอากาศโดยเลือกหลังคาที่มีการใช้กันอยู่ทั่วไปมาเป็นกรณีศึกษา นำผลที่ได้จากการวิเคราะห์มาสร้างเป็น 5 ระดับคะแนน โดยหลังคาที่มีศักยภาพในการประหยัดพลังงานต่ำสุดมีค่าระดับคะแนน 1 จนถึงหลังคาที่มีศักยภาพในการประหยัดพลังงานสูงสุดมีค่าระดับคะแนน 5ผลจากการวิเคราะห์ค่าน้ำหนักของตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อภาระการทำความเย็นที่เกิดจากหลังคามากที่สุด คือ ค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อน รองลงมา คือ ลักษณะโครงสร้างของหลังคา และการติดตั้งระบบฉนวนกันความร้อนในช่องใต้หลังคา ตามลำดับ ผลจากการทดสอบแบบประเมินประสิทธิภาพในการประหยัดพลังงานของหลังคากับบ้านพักอาศัยทั่วไป พบว่า มีค่าภาระการทำความเย็นต่อพื้นที่ใช้สอยอยู่ระหว่าง21.96 Btu/hr-ft('2) ถึง 26.32 Btu/hr-ft('2) มีค่าระดับคะแนนตั้งแต่ 3 ถึงระดับคะแนน 1 ซึ่งถือว่ามีประสิทธิภาพในการประหยัดพลังงานต่ำ ส่วนหลังคาของบ้านพักอาศัยที่คำนึงถึงการเลือกใช้วัสดุมุงหลังคา และการออกแบบเพื่อเน้นการประหยัดพลังงานพบว่ามีค่าภาระการทำความเย็นต่อพื้นที่ใช้สอยอยู่ที่ 1.20 Btu/hr-ft('2) ถือว่ามีประสิทธิภาพในการประหยัดพลังงานสูงสุด ผลที่ได้จากการทดสอบแบบประเมินที่สร้างขึ้นกับอาคารบ้านพักอาศัยดังกล่าว พบว่าหลังคาที่ดีที่สุดคือหลังคาที่มีค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนต่ำ มีการติดตั้งฝ้าเพดานกับฉนวนกันความร้อนเพื่อป้องกันการแผ่รังสีความร้อนอย่างถูกวิธีและมีอัตราส่วนพื้นที่หลังคาต่อพื้นที่ใช้สอยต่ำ ดังนั้นในการเลือกใช้หลังคาของอาคารให้เหมาะสมกับประเทศไทยจำเป็นต้องเลือกใช้วัสดุที่มีค่าความต้านทานความร้อนสูง และการออกแบบติดตั้งระบบฉนวนกันความร้อนที่ถูกต้อง ก็จะช่วยให้การลดภาระการทำความเย็นให้กับระบบปรับอากาศลงได้