การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงกระบวนการแสวงหาข้อมูลข่าวสาร การจัดการข้อมูลข่าวสาร และกลวิธีการสื่อสารของผู้นำชุมชนที่เอื้อต่อการนำไปสู่การเป็นผู้นำชุมชนที่ประสบความสำเร็จ ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และสังเกตการณ์พฤติกรรมการสื่อสารของผู้นำชุมชนในขณะปฏิบัติภารกิจต่างๆ จำนวน 5 คน โดยการสุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (purposive sampling) ซึ่งมีเกณฑ์ในการคัดเลือกที่สำคัญคือเป็นตัวแทนผู้นำชุมชนที่ได้รับหรือเคยได้รับการแต่งตั้งในคณะทำงานหรือในคณะกรรมการระดับประเทศ มีภูมิลำเนาอยู่ในชุมชนที่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์หรืออยู่ในชุมชนนั้นติดต่อกันอย่างน้อย 10 ปีขึ้นไป รวมทั้งสามารถเป็นตัวแทน (represent) ผู้นำชุมชนในสังคมไทย โดยมีทั้งที่เป็นหญิง ชาย และพระสงฆ์ ตลอดจนมีทั้งผู้นำชุมชนที่อยู่ในเมืองและในชนบท ผลการวิจัยพบว่า 1.กระบวนการแสวงหาข้อมูลข่าวสารผู้นำชุมชนเริ่มจาก 1) ความต้องการข้อมูลข่าวสารเพื่อตอบสนองความสนใจ หรือเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ซึ่งนำไปสู่ 2) การกำหนดวัตถุประสงค์ในการแสวงหาเพื่อนำข้อมูลข่าวสารไปใช้อย่างมีจุดมุ่งหมาย 3) การเลือกแสวงหาประเภท/เนื้อหาของข้อมูลข่าวสารนั้นโดยการ 4) การเลือกแหล่งข้อมูลข่าวสารและช่องทางการสื่อสารต่างๆ ซึ่งพบว่าผู้นำชุมชนต้องการแสวงหาข้อมูลข่าวสารเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการปฏิบัติภารกิจงานพัฒนาชุมชนเป็นสำคัญ และแหล่งข้อมูลข่าวสารที่ผู้นำเลือกใช้คือ ?สื่อบุคคล?ได้แก่ ชาวบ้าน เจ้าหน้าที่ บุคคลที่มีความรู้มีประสบการณ์ รองลงไปคือการดูงานกิจกรรม/โครงการในพื้นที่ต่างๆ และเอกสาร ทั้งนี้โดยมีช่องทางการสื่อสารหลัก ได้แก่ การสอบถามพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และการอ่าน 2.ผู้นำมีขั้นตอนการจัดการข้อมูลข่าวสาร ได้แก่ การพิจารณาความน่าเชื่อถือของแหล่งสาร โดยหากสารนั้นสอดคล้องกับความรู้เดิม ผู้นำจะวิเคราะห์ สร้างความเข้าใจจัดลำดับความสำคัญ และนำไปใช้ ทั้งนี้พบว่า ผู้นำให้ความสำคัญกับข้อมูลข่าวสารมากจึงมักไม่ลบสารเดิมทิ้งแม้จะเป็นข้อมูลที่ไม่ได้อยู่ในความสนใจ แต่จะลบสารทิ้งภายหลังโดยการลืมเลือนเมื่อข้อมูลนั้นไม่ได้นำมาใช้ แต่หากสารนั้นไม่สอดคล้องกับความรู้เดิมผู้นำจะเก็บข้อมูลนั้นไว้หาโอกาสตรวจสอบความถูกต้องชัดเจนและหรือเป็นข้อมูลต่อไป 3.กลวิธีการสื่อสารที่เอื้อต่อการนำไปสู่การเป็นผู้นำชุมชนที่ประสบความสำเร็จได้แก่ กลวิธีการรับและการถ่ายทอดสาร กลวิธีการรับสารมี 4 ประการคือ 1) การใช้หลัก?สุ จิ ปุ ลิ? 2) การใช้หลักการเรียนรู้ 3) การใช้หลักเหรียญสองด้าน/มองต่างมุม และ4) การใช้หลัก ?หูตากว้างไกล? ส่วนกลวิธีการถ่ายทอดสารนั้นพบว่า แบ่งออกได้เป็น3 ช่วงคือ ~bช่วงชี้ปัญหา สร้างความสนใจ จูงใจร่วมพัฒนา~b ประกอบด้วย การเทศน์ไปคุยไป,การส่งสารผ่านหอกระจายข่าว, การสร้างสารดึงดูดใจ, การใช้ ?กลุ่ม? เป็นสื่อ, การเลือก?ปัญหา? พร้อมหาทางออก, และการทำตัวเป็นแบบอย่าง ~bช่วงการสื่อสารผ่านการลงมือปฏิบัติ~bประกอบด้วย การสื่อสารเพื่อการเรียนรู้, การสร้างการมีส่วนร่วม, การดูงานสัมผัสของจริง,การสื่อสารกับการจัดการ, และการยึดมั่นความดี ~bช่วงได้รับการยอมรับ~b ประกอบด้วยการวิเคราะห์ผู้รับสาร : ผู้รับสารต่างกัน สื่อสารต่างกัน, การใช้ข้อมูลถูกต้องพร้อมแหล่งอ้างอิง, การสื่อสารผ่านอวัจนะสาร, การขยายกลุ่มงาน เคลื่อนไหวและเติบโต,การวางตัวเป็นกลางไขความขัดแย้ง, และการประเมินผลพัฒนาตนเอง