การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบการประมาณค่าพารามิเตอร์สำหรับปัจจัยคงที่ในแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ 2 วิธี คือ วิธีภาวะน่าจะเป็นสูงสุด(Maximum Likahood Estimation) และวิธีกำลังสองน้อยที่สุด (Ordinary Least Squares Method) โดยข้อมูลที่นำมาวิเคราะห์เป็นข้อมูลระยะยาว ซึ่งสนใจศึกษากรณีที่ลักษณะของความคลาดเคลื่อนเป็นอิสระกัน กำหนดให้ตัวแบบที่ศึกษาเป็นดังนี้ คือ Y(,ijk) = (+,m) + (+,a)(,k) + (+,t)(,i) + (+,e)(,ijk), i = 1,2,...,a : j = 1,2,...,n :k = 1,2,...,t เมื่อ Y(,ijk) แทนค่าสังเกตที่ j ปัจจัยทดลองที่ i และเก็บข้อมูลในครั้งที่k, (+,m) แทนค่าเฉลี่ยรวม (+,a)(,k) แทนอิทธิพลระดับที่ i ของปัจจัยทดลองและ (+,e)(,ijk) แทนความคลาดเคลื่อนของค่าสังเกตที่ j ระดับที่ i ของปัจจัยทดลองและเก็บข้อมูลในครั้งที่ k โดยที่ (+,m), (+,a)(,k), (+,t)(,i) เป็นอิทธิพลกำหนดและ (+,e)(,ijk) เป็นตัวแปรสุ่มที่มีการแจกแจงแบบปกติและเป็นอิสระด้วยค่าเฉลี่ยศูนย์และความแปรปรวน (+,s)('2) คงที่, a แทนจำนวนระดับปัจจัยทดลอง n แทนขนาดหน่วยทดลองที่ใช้ในแต่ละวิธีการทดลอง และ t แทนจำนวนครั้งของการเก็บข้อมูลโดยที่มีพารามิเตอร์คือ (+,m), (+,a)(,k), (+,t)(,i) การวิจัยครั้งนี้ได้ทำการจำลองข้อมูลด้วยเทคนิคมอนติคาร์โลโดยใช้โปรแกรม VisualBasic 6 การเปรียบเทียบกระทำภายใต้สถานการณ์ของจำนวนปัจจัยทดลอง ขนาดหน่วยทดลองที่ใช้ และจำนวนครั้งของการเก็บข้อมูล และได้ทำการจำลองข้อมูลในกรณีที่ a=2, 3 และ 4

n=3, 4 และ 5 โดยที่ t=2, 4 และ 6 สำหรับเกณฑ์ที่นำมาใช้ในการเปรียบเทียบค่าประมาณจากวิธีการทั้งสองแบบนั้นได้ใช้วิธีการหาค่าระยะทางยุคลิดเฉลี่ยเป็นเกณฑ์ในการเปรียบเทียบผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ในกรณีที่จำนวนปัจจัยการทดลอง ขนาดหน่วยการทดลองที่ใช้และจำนวนครั้งของการเก็บข้อมูลมีค่าน้อย การประมาณค่าพารามิเตอร์ด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุดให้ค่าระยะทางยุคลิดเฉลี่ยใกล้เคียงกับการประมาณค่าพารามิเตอร์ด้วยวิธีภาวะน่าจะเป็นสูงสุด ส่วนในกรณีที่จำนวนปัจจัยทดลอง ขนาดหน่วยทดลองที่ใช้และจำนวนครั้งของการเก็บข้อมูลมีค่ามาก การประมาณค่าพารามิเตอร์ด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุดให้ค่าระยะทางยุคลิดเฉลี่ยสูงกว่าการประมาณค่าพารามิเตอร์ด้วยวิธีภาวะน่าจะเป็นสูงสุด นั่นคือการประมาณค่าพารามิเตอร์ของตัวแบบปัจจัยคงที่สำหรับแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ กรณีข้อมูลระยะยาวและมีลักษณะความคลาดเคลื่อนเป็นอิสระกันด้วยวิธีภาวะน่าจะเป็นสูงสุดจะให้ค่าประมาณโดยส่วนใหญ่ดีกว่าการประมาณด้วยวิธีกำลังสองน้อยที่สุด