การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลการใช้ยาปฏิชีวนะในการรักษาแบบคาดการณ์ของโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชน ศึกษาชนิดและความไวของเชื้อแบคทีเรียต่อการรักษาแบบคาดการณ์ รวมทั้งศึกษาปัญหาจากการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะของผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนที่เข้ารักษาในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2545 ถึง วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2546 ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนมี 57 ราย อายุเฉลี่ย 58.6(+,ฑ)21.1 ปีและค่ามัธยฐาน 65.0 ปี ผู้ป่วยได้รับยาปฏิชีวนะก่อนมาโรงพยาบาลร้อยละ 40.4 ระยะเวลาเฉลี่ยที่ผู้ป่วยเข้ารักษาในโรงพยาบาล 8.6(+,ฑ)9.2 วัน ค่ามัธยฐาน6.0 วัน มีผู้ป่วยเสียชีวิต 7 ราย โดย 4 ใน 7 รายเสียชีวิตจากโรคประจำตัวและอีก 3 รายเสียชีวิตจากโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชน ผู้ป่วย 50 รายหายเป็นปกติภายหลังเข้ารักษาในโรงพยาบาล มีผู้ป่วย 29 จาก 44 ราย (ร้อยละ 65.9) ที่มาพบแพทย์ตามนัดแบบผู้ป่วยนอกมีการส่งตัวอย่างเสมหะย้อมสีแกรม ร้อยละ 68.4 พบเชื้อแกรมบวกทรงกลมคู่มากที่สุดร้อยละ 43.5 และมีการส่งเพาะเชื้อจากตัวอย่างเสมหะ ร้อยละ 70.2 สำหรับเชื้อก่อโรคที่แท้จริงพบจากตัวอย่างเลือดและบริเวณปราศจากเชื้อ คือ ~iS.pneumoniae~i ร้อยละ40.0 ~iStreptococcus~i gr.F ร้อยละ 40.0 และ ~iProteus mirabilis~iร้อยละ 20.0 เชื้อก่อโรคที่เป็นไปได้จากการตรวจทางเซรุ่มวิทยาและวิธี polymerasechain reaction คือ เชื้อ ~iM.pneumoniae~i และเชื้อก่อโรคที่อาจเป็นไปได้จากตัวอย่างเสมหะที่พบมาก 3 อันดับแรกคือ เชื้อ ~iH.influenzae~i ร้อยละ 27.3, เชื้อ~iP.aeruginosa~i ร้อยละ 18.2 และเชื้อ ~iE.coli~i ร้อยละ 9.1สำหรับผลการทดสอบความไวของเชื้อต่อยาปฏิชีวนะ พบว่า เชื้อ ~iS.pneumoniae~iมีความไวต่อยาเพนนิซิลลิน แวนโคมัยซิน เซโฟแทกซีมและมีโรพีเนม เชื้อ ~iStreptococcus~igr.F มีความไวต่อยาเพนนิซิลลิน คลินดามัยซิน อิริโทรมัยซิน คลอแรมเฟนิคอล เจนตามัยซินแวนโคมัยซิน เซโฟแทกซีมและมีโรพีเนม เชื้อ ~iH.influenzae~i มีความไวต่อยาแอมพิซิลลินอะม็อกซิซิลลิน/กรดคลาวูลานิค ซิโพรฟล็อกซาซิน เซฟไตรอะโซนและอิมิพีเนม เชื้อ~iP.aeruginosa~i มีความไวต่อยาซิโพรฟล็อกซาซิน และเชื้อ ~iE.coli~i มีความไวต่อยาเจนตามัยซิน ซัลเพอราโซน ทาโซซิน เซฟไตรอะโซน เซฟแทซิดีม อิมิพีเนม เซฟไพโรมมีโรพีเนมและเซฟีพีม สำหรับยาปฏิชีวนะที่แพทย์ใช้ในการรักษาแบบคาดการณ์มากที่สุดคือยากลุ่มเซฟาโลสปอรินรุ่นที่ 3 ร้อยละ 33.3 รองลงมาคือ กลุ่มเซฟาโลสปอรินรุ่นที่ 3ใช้ร่วมกับกลุ่มมาโครไลด์และกลุ่มมาโครไลด์ ร้อยละ 19.3 และร้อยละ 14.0 ตามลำดับซึ่งระยะเวลาที่ใช้ยาปฏิชีวนะทั้งที่โรงพยาบาลและที่บ้านเฉลี่ยคือ 14.6(+,ฑ)9.4 วันและค่ายาปฏิชีวนะโดยเฉลี่ยต่อผู้ป่วย 1 รายคือ 6,086 บาท ยาปฏิชีวนะแบบรับประทานที่ผู้ป่วยได้รับกลับไปรักษาต่อที่บ้านคือ อะม็อกซิซิลลิน/กรดคลาวูลานิคและเซฟดิเนียร้อยละ 21.7 เท่ากัน จากการศึกษานี้ พบปัญหาจากการรักษาด้วยยา ร้อยละ 21.0 โดยปัญหาที่พบมากที่สุดคือ ผู้ป่วยได้รับยาไม่เหมาะสมและผู้ป่วยได้รับยาที่ถูกต้องในขนาดที่มากเกินไป ร้อยละ 33.3 เท่ากัน ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ยังไม่ส่งผลต่อการรักษา แต่เป็นสิ่งที่ควรระวังและใช้ในการติดตามผู้ป่วยต่อไป