การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสุขภาวะของผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนสามจังหวัดชายแดนภาคใต้และความสัมพันธ์ระหว่าง อายุ เพศ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรสความเพียงพอของรายได้ และความเชื่อด้านสุขภาพ กับสุขภาวะของผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ กลุ่มตัวอย่าง เป็นผู้ป่วยจิตเวชในชุมชน ที่อาศัยอยู่ในจังหวัดยะลา ปัตตานี และนราธิวาส จำนวน 120 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ข้อมูลทั่วไป แบบวัดความเชื่อด้านสุขภาพ และแบบวัดสุขภาวะ ซึ่งได้รับการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคของแบบวัดทั้งสองชุด มีค่าเท่ากับ .72 และ .92 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันสถิติไคสแควร์ สถิติทดสอบ ที วิเคราะห์ความแปรปรวน และได้เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพกลุ่มผู้ป่วยจิตเวชที่มีสุขภาวะในระดับดีมาก และระดับ พอใช้ กลุ่มละ 3 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. สุขภาวะของผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนสามจังหวัดชายแดนภาคใต้โดยรวม อยู่ในระดับดี โดยมีสุขภาวะทางจิตวิญญาณ และสุขภาวะทางกาย อยู่ในระดับดีมาก ส่วนสุขภาวะทางสังคม และสุขภาวะทางจิต อยู่ในระดับดี 2. อายุ และความเชื่อด้านสุขภาพ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำกับสุขภาวะของผู้ป่วยจิตเวชในชุมชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สำหรับความเชื่อด้านสุขภาพด้านการรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติกิจกรรม การส่งเสริมสุขภาพ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับ ปานกลางกับ สุขภาวะทางกาย สุขภาวะทางจิต และมีความสัมพันธ์ทางบวกระดับต่ำกับสุขภาวะทางจิตวิญญาณ ส่วนด้านการรับรู้ความรุนแรงของการเจ็บป่วยมีความสัมพันธ์ทางบวกระดับต่ำ กับสุขภาวะทางกาย อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 3. เพศ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส และความเพียงพอของรายได้ ไม่มีความสัมพันธ์กับสุขภาวะของผู้ป่วยจิตเวชในชุมชน 4. สุขภาวะทั้งโดยรวมและรายด้าน ของผู้ป่วยจิตเวชที่มีสถานภาพสมรสคู่ สูงกว่าสุขภาวะของผู้ป่วยจิตเวชที่มีสถานภาพสมรสโสดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 5. ข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์ สนับสนุนข้อมูลที่ได้รับจากการศึกษาเชิงปริมาณ นอกจากนี้ยังพบว่า ผู้ป่วยจิตเวชที่มีสุขภาวะในระดับดีมาก มีพฤติกรรมการรับประทานยา อาการทางจิต การจัดการกับปัญหาและอารมณ์ และสัมพันธภาพในครอบครัวแตกต่างจากผู้ป่วยจิตเวชที่มีสุขภาวะในระดับพอใช้อีกด้วย