เนื่องจากในประเทศไทยยังมีความไม่ชัดเจนในการนิยามความหมายและเกณฑ์การกำหนดค่าความผันผวนของงานก่อสร้าง การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อจำลองค่าความผันผวนของงานก่อสร้างที่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้น โดยมีขั้นตอนในการศึกษาวิจัยคือ 1) นิยามความหมายของค่าความผันผวน 2) สร้างแบบจำลองค่าความผันผวนในงานก่อสร้าง 3) ศึกษาการประยุกต์ใช้แบบจำลองค่าความผันผวนในการประมาณราคาค่าความผันผวนในการศึกษาวิจัยครั้งนี้พิจารณาเฉพาะค่าความผันผวนเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของราคาวัสดุก่อสร้างที่เกิดขึ้นในระหว่างการก่อสร้าง ผลจากการศึกษาวิจัยพบว่า ค่าความผันผวนของโครงการก่อสร้างมีความสัมพันธ์กับ1) มูลค่าวัสดุก่อสร้าง 2) ระยะเวลาก่อสร้าง และ 3) คุณสมบัติเฉพาะของแต่ละโครงการเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับการกำหนดค่าความผันผวนด้วยวิธีการอื่นในอดีต พบว่าค่าความผันผวนจากการวิจัยครั้งนี้มีความสัมพันธ์กับคุณสมบัติขฮงแต่ละโครงการ และสอดคล้องกับสภาพการทำงานจริง โดยไม่ได้เป็นการกำหนดค่าความผันผวนไว้เป็นอัตราที่คงที่และกำหนดให้ทุกโครงการมีค่าความผันผวนในอัตราเดียวกัน การนำแบบจำลองค่าความผันผวนไปประยุกต์ใช้ในการประมาณราคา โดยวิธีวิเคราะห์การถดถอย ซึ่งทำการวิเคราะห์การถดถอยของค่าความผันผวนจากโครงการที่ศึกษาและทำการวิเคราะห์แยกประเภทโครงการตามมูลค่าต้นทุน พบว่าสมการถดถอยวิเคราะห์ที่ได้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการกำหนดค่าความผันผวนได้ เนื่องจากสมการถดถอยมีค่าความคลาดเคลื่อนมาตรฐานที่ต่ำ และสามารถอธิบายการเปลี่ยนแปลงของค่าความผันผวนที่เกิดขึ้นได้ การศึกษาวิจัยครั้งนี้ใช้ข้อมูลจากโครงการก่อสร้างถนนลาดยางในการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อเป็นแนวทางในการนำแบบจำลองไปประยุกต์ใช้สำหรับโครงการก่อสร้างประเภทอื่นต่อไปในอนาคต ดังนั้นสมการถดถอยที่ได้จากการศึกษาวิจัยครั้งนี้จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการกำหนดค่าความผันผวนสำหรับโครงการก่อสร้างถนนลาดยางเท่านั้น