การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิวัฒนาการของมหาวิทยาลัยบรรษัทต่างประเทศ นำเสนอรูปแบบมหาวิทยาลัยบรรษัทในประเทศไทยและกลยุทธ์การจัดตั้งมหาวิทยาลัยบรรษัทในประเทศไทย การศึกษาวิวัฒนาการมหาวิทยาลัยบรรษัทต่างประเทศดำเนินโดยการวิเคราะห์สาระและใช้วิธีการวิจัย EDFR ในการพัฒนารูปแบบมหาวิทยาลัยบรรษัทในประเทศไทยกับกลุ่มตัวอย่าง 25 คน ตรวจสอบรูปแบบและกำหนดกลยุทธ์โดยการประชุมผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 คน ผลการวิจัยพบว่า มหาวิทยาลัยบรรษัทต่างประเทศมีวิวัฒนาการจากสาเหตุหลายประการซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของมหาวิทยาลัยบรรษัทได้แก่ 1) การเป็นหน่วยศึกษาอบรมแบบรวมศูนย์เชิงนโยบายและมีโปรแกรมการศึกษาเฉพาะทาง 2) การรองรับการขยายตัวและเติบโตขององค์กร 3) การสนับสนุนการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและวิธีดำเนินงานขององค์กร 4) การส่งเสริมองค์กรให้เป็นผู้นำทางธุรกิจและได้เปรียบด้านการแข่งขัน 5) การเป็นแหล่งผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง 6) การส่งเสริมองค์กรแห่งการเรียนรู้และการเรียนรู้ตลอดชีวิต 7) การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาบุคลากรตรงตามความต้องการและกลยุทธ์ของบรรษัท8) การนำปรัชญา หลักการ แนวคิด ค่านิยม และวัฒนธรรมของบรรษัทมาเป็นหลักในการจัดการศึกษา รูปแบบของมหาวิทยาลัยบรรษัทในประเทศไทยประกอบด้วยโครงสร้างการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยบรรษัท 12 ด้านได้แก่ การบริหารจัดการ วิสัยทัศน์ การเงิน องค์กรการมีส่วนร่วม ผู้เรียน หลักสูตรและการเรียนการสอน เทคโนโลยีการศึกษา การวัดและประเมินผล การสื่อสาร และประชาสัมพันธ์ การจัดตั้งและเปิดดำเนินการ และการรับรองมาตรฐานการศึกษา โดยที่แต่ละด้านส่วนใหญ่มีความเหมาะสมและเป็นไปได้ในระดับมากและมากที่สุดยกเว้นการดำเนินงานในรูปสภามหาวิทยาลัยคล้ายกับสถาบันอุดมศึกษาทั่วไปและการระดมทุนในตลาดหลักทรัพย์อยู่ในระดับปานกลาง และการแบ่งศาสตร์การศึกษาเป็นคณะวิชาคล้ายมหาวิทยาลัยทั่วไปอยู่ในระดับน้อย กลยุทธ์การจัดตั้งมหาวิทยาลัยบรรษัทประกอบด้วยกลยุทธ์หลัก 3 ด้านคือ ด้านบริหารจัดการทั่วไป ด้านบริหารจัดการวิชาการ และด้านกลไกการอุดมศึกษาของรัฐ มีกลวิธีที่สำคัญคือ 1) จัดตั้งโดยไม่ต้องรอการปรับกฎหมายประเภทสถาบันคู่สัญญา สถาบันสมทบสถาบันอุดมศึกษาทั่วไป ศูนย์เฉพาะทางในมหาวิทยาลัยและสถาบันการศึกษาเฉพาะทาง2) การจัดตั้งเป็นสถาบันอิสระซึ่งมีความเหมาะสมมากที่สุดแต่ต้องรอการปรับกฎหมาย3) นำระบบคุณวุฒิทางวิชาชีพ (Thai Vocational Qualification: TVQ) มาใช้ในการรับรองมาตรฐานการศึกษา การกำหนดหลักสูตร การเรียนการสอน และการวัดและประเมินผล4) รัฐให้การสนับสนุนและจูงใจให้ดำเนินการ 5) สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถานประกอบการและหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ข้อเสนอแนะจากงานวิจัยคือ องค์กรและสถานประกอบการ น่าจะได้นำรูปแบบและกลยุทธ์การจัดตั้งมหาวิทยาลัยบรรษัทไปใช้เป็นกลยุทธ์หนึ่งในการพัฒนาองค์กร และสร้างความเชื่อมโยงการดำเนินการระหว่างหน่วยงานรัฐด้านการศึกษา สถานประกอบการ และสถาบันอุดมศึกษาทั่วไป โดยเฉพาะด้านการจัดตั้งและการรับรองมาตรฐานการศึกษาให้บังเกิดผลเชิงรูปธรรม