~bความเป็นมา~b ระบบประกันสุขภาพแห่งชาติให้ความสำคัญกับการมีและใช้หน่วยบริการปฐมภูมิเป็นจุดบริการสุขภาพด่านแรก ดังนั้น การปรับใหม่ของสถานบริการสุขภาพระดับท้องถิ่น จะเป็นคำตอบแห่งความสำเร็จของการสร้างสุขภาพดีถ้วนหน้าหรือไม่ข้อคิดเห็นทั้งผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการมีความสำคัญยิ่งที่ต้องรับฟัง ~bวัตถุประสงค์~b เพื่อศึกษาความคิดเห็นของผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการต่อการดำเนินงานของหน่วยบริการปฐมภูมิภาครัฐ ในจังหวัดสมุทรปราการ ~bรูปแบบการวิจัย~b การศึกษาเชิงพรรณนา ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง ~bขนาดตัวอย่าง~b ผู้ปฏิบัติงานทั้งหมด 407 คน ตอบกลับ 387 คน (อัตราการตอบกลับ 95.1%) และผู้รับบริการ 580 คน ตอบข้อมูล 559 คน (อัตราตอบ 96.4%) ~bเครื่องมือวิจัย~b แบบประเมินตนเองสำหรับผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการ ~bการเก็บรวบรวมข้อมูล~b เก็บข้อมูลระหว่างเดือน ธันวาคม 2545 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2546 ~bสถิติที่ใช้~b Paired t-test, Unpaired t-test, One-way ANOVA และMann-Whitney U test ~bผลการศึกษา~b พบว่า ผู้ปฏิบัติงานส่วนมากเป็นเพศหญิง (72.9%) อายุเฉลี่ย32 ปี จบการศึกษาปริญญาตรี (70.0%) ความคิดเห็นต่อความสำคัญของกิจกรรมและความพึงพอใจต่อสภาพระบบงาน ทั้ง 5 ด้าน (59 ข้อ) ได้แก่ การบริหาร, การบริการ,การพัฒนาวิชาการ, การมีส่วนร่วมพัฒนาระบบบริการ และผลการดำเนินงาน มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) โดยคะแนนเฉลี่ยการให้ความสำคัญสูงกว่าความพึงพอใจในทุกด้าน/กิจกรรม และผู้ปฏิบัติงานให้ความสำคัญมากถึงมากที่สุดมากกว่า50% เกือบทุกกิจกรรม ยกเว้นการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์ 24 ชั่วโมง ในขณะที่ผู้ตอบพึงพอใจมากถึงมากที่สุดมากกว่า 50% เพียง 21 จาก 59 กิจกรรม เมื่อเปรียบเทียบระหว่างหน่วยคู่สัญญาที่บริหารหน่วยบริการระดับปฐมภูมิ (PCUs under CUPs) พบว่าการให้ความสำคัญในด้านการบริหาร, การพัฒนาวิชาการ และภาพรวม มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ในขณะที่ความพึงพอใจไม่มีความแตกต่างกัน ในส่วนของผู้รับบริการส่วนมากเป็นเพศหญิง (70.6%) อายุเฉลี่ย 34 ปี การศึกษาระดับมัธยมศึกษา(42.7%) ความคิดเห็นเกี่ยวกับการให้ความสำคัญและความพึงพอใจในด้านผลการดำเนินงาน(18 ข้อ) มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) โดยคะแนนเฉลี่ยการให้ความสำคัญสูงกว่าความพึงพอใจในทุกกิจกรรม และผู้รับบริการให้ความสำคัญและพึงพอใจมากถึงมากที่สุดมากกว่า 50% ทุกกิจกรรม สำหรับการเปรียบเทียบ 2 กลุ่ม ระหว่างผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการในด้านผลการดำเนินงาน พบว่า การให้ความสำคัญมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) คะแนนเฉลี่ยของผู้ปฏิบัติงานสูงกว่าผู้รับบริการในขณะที่ความพึงพอใจมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) โดยคะแนนเฉลี่ยของผู้รับบริการสูงกว่าผู้ปฏิบัติงาน ~bสรุป~b แนวทางในการพัฒนาหน่วยบริการปฐภูมิภาครัฐ ควรพัฒนาอย่างต่อเนื่องในกิจกรรมที่ผู้ปฏิบัติงานและผู้รับบริการให้คะแนนความสำคัญสูงแต่คะแนนความพึงพอใจต่ำในทุกด้าน/กิจกรรม และความแตกต่างของการให้ความสำคัญและความพึงพอใจระหว่างCUP ควรนำไปพิจารณากำหนดเป็นแนวทางในการพัฒนาต่อไป