การวิจัยนี้เป็นการศึกษานำร่อง มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำเครื่องชี้วัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมทางกายภาพในโครงการหมู่บ้านจัดสรรขนาดกลาง โดยเลือกโครงการหมู่บ้านจัดสรรระดับราคาปานกลางในเขตกรุงเทพมหานครเป็นกรณีศึกษา และใช้วิธีวิจัยโดยการทบทวนวรรณกรรม ได้แก่ ข้อกฎหมาย มาตรฐานที่อยู่อาศัย และงานวิจัยเรื่องเครื่องชี้วัดสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง จากนั้นนำแนวคิดดังกล่าวมาจัดสร้างเครื่องชี้วัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมทางกายภาพในโครงการ โดยพิจารณาเฉพาะภายนอกตัวอาคารพักอาศัยแล้วจึงนำเครื่องชี้วัดไปขอความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเจ้าหน้าที่ภาครัฐ จำนวน 5 ท่าน กลุ่มผู้พัฒนาโครงการ จำนวน 4 ท่าน กลุ่มนักวิชาการจำนวน 5 ท่าน และกลุ่มนักบริหารชุมชน จำนวน 4 ท่าน รวมทั้งหมด 18 ท่าน โดยแบ่งการขอความคิดเห็นออกเป็น 2 รอบ และใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และแบบสอบถามประกอบ ผลการวิจัยพบว่า เครื่องชี้วัดดังกล่าว แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 : องค์ประกอบด้านการออกแบบ และจัดวางสิ่งแวดล้อมทางกายภาพในโครงการฯประกอบด้วยหมวดเครื่องชี้วัด 4 หมวด มีเครื่องชี้วัดจำนวน 39 ตัว กลุ่มที่ 2 : องค์ประกอบด้านสิ่งแวดล้อมทางกายภาพในโครงการฯ ประกอบด้วยหมวดเครื่องชี้วัด 9 หมวด มีเครื่องชี้วัดจำนวน 130 ตัว กลุ่มที่ 3 : องค์ประกอบด้านการบริหารจัดการ และดูแลชุมชนในโครงการฯ(เป็นเครื่องชี้วัดเสริม) ประกอบด้วยหมวดเครื่องชี้วัด 5 หมวด มีเครื่องชี้วัดจำนวน 39 ตัว และกลุ่มที่ 4 : ข้อสังเกตอื่นๆ มีเครื่องชี้วัดจำนวน 4 ตัว ดังนั้น เราสามารถนำเครื่องชี้วัดดังกล่าว มาใช้พิจารณาคุณภาพสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ 4 ประการ คือ 1) ความเหมาะสมของการออกแบบ และจัดวางสิ่งแวดล้อมทางกายภาพโดยรวมในโครงการ 2) ความพอเพียงและความเหมาะสมขององค์ประกอบสิ่งแวดล้อมทางกายภาพแต่ละอย่างในโครงการ 3) ประสิทธิภาพการบริหารจัดการและดูแลชุมชนในโครงการ 4) การรับรู้ถึงความเหมาะสมขององค์ประกอบสิ่งแวดล้อมทางกายภาพโดยรวมในโครงการ อย่างไรก็ตาม จากกระบวนการวิจัยที่ดำเนินการ เครื่องชี้วัดที่ได้จากการวิจัยนี้ควรมีการนำไปพัฒนาต่อเนื่อง จึงจะทำให้มีความครบถ้วนสมบูรณ์และถูกต้องมากยิ่งขึ้น โดยข้อเสนอแนะสำหรับการพัฒนาเครื่องชี้วัดต่อไป มี 5 ประการ คือ 1) การขอความคิดเห็นของผู้อยู่อาศัยในโครงการ 2) การทดสอบเครื่องชี้วัด 3) การพิจารณาถึงวิธีการวัดโดยใช้เครื่องชี้วัด 4) การใช้กระบวนการอื่นๆ ในการขอความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ 5) การนำเครื่องชี้วัดไปพิจารณาขยายผลกับโครงการหมู่บ้านจัดสรรกลุ่มอื่นๆ