การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อให้โรงพยาบาลชุมชนประเมินการพัฒนคุณภาพ บริการด้วยตนเอง ทำการศึกษาในโรงพยาบาลชุมชน385 แห่งได้รับการตอบกลับร้อยละ 78.7 เก็บข้อมูล โดยส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ ผู้บริหารโรงพยาบาลชุมชนหรือคณะกรรมการบริหารโรงพยาบาลเป็นผู้ตอบ แบบสอบถามเก็บข้อมูลในช่วงเดือน สิงหาคม-ธันวาคม 2543สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย, ร้อยละ, Unpaired t-test และOne-way ANOVA จากการศึกษาพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลหรือผู้แทน (46.2%) และคณะ กรรมการบริหารโรงพยาบาล (49.2%)โรงพยาบาลกว่าครึ่งหนึ่งมีขนาด 30 เตียง ตามกรอบอัตรากำลัง (61.7%)แต่เปิดดำเนินการจริงน้อยกว่า (47.2%) และเกือบครึ่งหนึ่งเปิดดำเนินการมาแล้ว 10-20 ปี (47.5%) เมื่อประเมินการพัฒนาคุณภาพบริการทั้ง 6 ด้านคะแนนเฉลี่ยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ดังนี้ ด้านกระบวนการบริการและการดูแลสุขภาพมีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด (2.91) รองลงมาคือด้านการรักษามาตรฐานวิชาชีพและสิทธิผู้ป่วย (2.84) ด้านการจัดการทรัพยากร (2.75)ด้านการพัฒนาคุณภาพบริการ (2.54) ด้านผลลัพธ์ของการปฏิบัติงาน (2.46)และด้านความมุ่งมั่นของผู้บริหาร (2.31) เมื่อพิจารณาเป็น รายกิจกรรมพบว่าการมีส่วนร่วมของชุมชนในด้านการบริหารบริการ การประเมินและการเข้าถึงชุมชนและการพัฒนาคุณภาพทั่วทั้งองค์กรคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับต่ำ (1.54-1.88)อีกทั้งยังพบว่า โรงพยาบาลชุมชนขนาดเล็ก ((+,ฃ) 30 เตียง) มีการพัฒนาคุณภาพต่ำกว่าโรงพยาบาลขนาดใหญ่ (>30 เตียง) ทุกด้านและ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ยกเว้นด้านมาตรฐานวิชาชีพและสิทธิผู้ป่วยเมื่อเปรียบเทียบตามที่ตั้งตามภาค พบว่าแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ด้านการพัฒนาคุณภาพบริการเท่านั้น ส่วนด้านอื่น ๆไม่แตกต่างกัน ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า โรงพยาบาลชุมชนส่วนใหญ่มีการพัฒนาคุณภาพอยู่ในระดับปานกลางทุกด้าน แต่กิจกรรมที่เกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชุมชนการพัฒนาคุณภาพทั่วทั้งองค์กร และแผนการประเมิน การเข้าถึงชุมชนยังอยู่ในระดับต่ำ ดังนั้น ควรมีการส่งเสริมพัฒนาโรงพยาบาลชุมชนให้มากขึ้นโดยเฉพาะปัจจัยสู่ความสำเร็จด้านความมุ่งมั่นของผู้นำ การพัฒนาคุณภาพบริการและการมีส่วนร่วมของชุมชน