การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรู้และเจตคติต่อเรื่องสิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาค ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ของนักศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่มีภูมิหลังต่างกัน และเพื่อเปรียบเทียบความรู้และเจตคติต่อเรื่องสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ของนักศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่ มีภูมิหลังต่างกัน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นนักศึกษาที่ลงทะเบียนในหลักสูตรการศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นการศึกษาสายสามัญ วิธีเรียนประเภททางไกล ปีการศึกษา 2543 ณศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน กรุงเทพมหานคร ทั้ง 4 แห่ง จำนวน394 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างจากประชากรทั้งหมด 31,191 คนโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ การวิจัยครั้งนี้ใช้แบบสอบถาม ซึ่งประกอบด้วยแบบวัดความรู้และแบบวัดเจตคติเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล แล้วจึงทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการทางสถิติโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าt-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ผลการวิจัยพบว่า 1. นักศึกษานอกโรงเรียนมีความรู้เรื่องสิทธิ เสรีภาพและความเสมอภาคตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540โดยภาพรวมอยู่ในระดับพอใช้ ((-,x) = 0.55) เมื่อพิจารณาเป็นรายประเด็นพบว่า นักศึกษามีความรู้ในประเด็นเรื่องสิทธิ และความเสมอภาคอยู่ในระดับพอใช้ แต่ประเด็นเรื่องเสรีภาพอยู่ในระดับปานกลาง ((-,x)= 0.59) 2. นักศึกษานอกโรงเรียนมีเจตคติเรื่องสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ((-,x) = 3.37) เมื่อพิจารณาเป็นรายประเด็นพบว่านักศึกษามีเจตคติต่อประเด็นเรื่องสิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาคอยู่ในระดับปานกลางทุกประเด็น 3. นักศึกษานอกโรงเรียนที่มีอายุต่างกัน มีความรู้ในประเด็นเรื่องสิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาคแตกต่างกัน ส่วนนักศึกษานอกโรงเรียนที่มีเพศ ภูมิลำเนา และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่างกัน มีความรู้ในประเด็นเรื่องสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคไม่แตกต่างกัน สำหรับนักศึกษานอกโรงเรียนที่มีอาชีพต่างกันมีความรู้ในประเด็นเรื่องสิทธิและความเสมอภาคไม่แตกต่างกัน ส่วนในประเด็นเรื่องเสรีภาพนั้นมีความรู้แตกต่างกัน 4. นักศึกษานอกโรงเรียนที่มีอายุต่างกัน มีเจตคติแตกต่างกันต่อประเด็นเรื่องสิทธิ และไม่แตกต่างกันต่อประเด็นเรื่องเสรีภาพ และความเสมอภาค นักศึกษานอกโรงเรียนที่มีเพศ ภูมิลำเนา และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่างกัน มีเจตคติในประเด็นเรื่องสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคไม่แตกต่างกัน ส่วนนักศึกษานอกโรงเรียนที่มีอาชีพต่างกันมีเจตคติต่อประเด็นเรื่องเสรีภาพแตกต่างกัน ในขณะที่เจตคติมีความแตกต่างต่อประเด็นเรื่องสิทธิและความเสมอภาคไม่แตกต่างกัน