ความสมบูรณ์ทั้งสุขภาพกายและจิตของเด็กและเยาวชน คือ ความหวังของทุกประเทศการให้ความสำคัญและการฝึกปฏิบัติงานเพื่อพัฒนาสุขภาพของตนเอง เพื่อน ครอบครัวและชุมชนในขณะที่เป็นเด็กนักเรียนจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในทุกประการ การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคิดเห็นของ อสร. ต่อบทบาทในการปฏิบัติงานสาธารณสุขมูลฐานโรงเรียนและชุมชน จังหวัดนครราชสีมา โดยศึกษาถึงความสำคัญและปริมาณงานที่ได้ปฏิบัติตามดัชนีกิจกรรมตามบทบาทในงานสาธารณสุขมูลฐานโรงเรียนและชุมชน ความพึงพอใจต่อดัชนีกิจกรรมปัจจัยสู่ความสำเร็จและความต้องการความรู้เพิ่มตามบทบาท โดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเก็บข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม ถึงกุมภาพันธ์ 2546 ใช้วิธีสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน โดยสุ่มเลือกได้ 4 โซน 4 อำเภอ16 โรงเรียน มีจำนวน อสร. 710 คน กำลังศึกษาอยู่ในชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผลการศึกษาพบว่า อสร. ส่วนใหญ่เป็นหญิงร้อยละ 57.3 อายุเฉลี่ย 12.8 ปีระยะเวลาเป็น อสร.เฉลี่ย 1.6 ปี กำลังศึกษาอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 ร้อยละ 56.6รับผิดชอบดูแลนักเรียนเฉลี่ย 1:17 คน ในภาพรวมพบว่าจากดัชนีกิจกรรมงานสาธารณสุขมูลฐานโรงเรียนและชุมชน 26 ข้อกิจกรรมใน 4 ด้านนั้น อสร. กว่า 50% ให้คะแนนความสำคัญมาก (มากถึงมากที่สุด) จำนวน 25 กิจกรรม โดย 3 อันดับแรก คือ แนะนำเพื่อนดูแลสุขภาพ ปรับปรุงสิ่งแวดล้อมในบ้าน และออกกำลังกาย แต่มีเพียง 15 กิจกรรมที่อสร. ให้คะแนนการปฏิบัติมาก (มากถึงมากที่สุด) สำหรับปัจจัยสู่ความสำเร็จอีก9 ข้อกิจกรรม พบว่า อสร. ให้คะแนนความสำคัญมากเกิน ร้อยละ 50 ทั้ง 9 ข้อ โดย3 อันดับแรกได้แก่ การจัดอบรมอย่างต่อเนื่อง ครูทุกคนสนับสนุน และโรงเรียนมีนโยบายและแผนงานอย่างชัดเจน (ร้อยละ 70) ซึ่งตรงกับสิ่งที่ อสร. ระบุว่า ต้องการสนับสนุนและความรู้เพิ่มมากที่สุด (ร้อยละ 70.8) เมื่อเปรียบเทียบ อสร. ในเขตชนบท(อบต.)และเขตเทศบาล พบว่า อสร. ในเขตชนบทให้คะแนนความสำคัญ และการปฏิบัติสูงกว่า อสร.เขตเทศบาล อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ในกิจกรรมทุกด้าน และยังพบว่า อสร.ในเขตชนบท มีความพึงพอใจต่อกิจกรรมปัจจัยสู่ความสำเร็จสูงกว่า เขตเทศบาล ทุกเรื่อง(9 ข้อกิจกรรม) ยกเว้นเรื่องงบประมาณในการดำเนินงาน และ อสร. ที่สมัครใจ มีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่า อสร. ที่ถูกเลือกในทุกกิจกรรมทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)เช่นเดียวกัน การศึกษานี้ พบว่า ยังมีช่องว่างความสำเร็จระหว่างการให้ความสำคัญซึ่งสูงกว่าการปฏิบัติในทุกดัชนีกิจกรรม ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและโรงเรียนควรให้การสนับสนุนในการจัดอบรมความรู้ให้กับ อสร.อย่างต่อเนื่อง อสร.ต้องการการสนับสนุนจากครูทุกคน และหากโรงเรียนกำหนดนโยบายชัดเจนในการดำเนินงานสาธารณสุขมูลฐานตลอดจนการคัดเลือก อสร. จากความสมัครใจเพื่อให้การทำงานของ อสร. มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น