โครงการฟื้นฟูเมืองประชานิเวศน์ เป็นโครงการที่จัดทำโดยการเคหะแห่งชาติมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่ม จำนวนที่พักอาศัยให้ได้มากที่สุดพร้อมทั้งปรับปรุงสภาพแวดล้อมให้ดีขึ้นบนพื้นที่ซึ่งมีศักยภาพในการฟื้นฟูและให้ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจสูง โดยการรื้อย้ายชุมชนเก่า ซึ่งมีทั้งหมด 240ครอบครัวออกไปยังพื้นที่ที่จัด เตรียมไว้รองรับ และทุบรื้ออาคารเดิมพร้อมจัดทำโครงการใหม่ลงในพื้นที่ สำหรับผู้มีรายได้ปานกลาง-ค่อนข้างสูง การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาดั้งเดิมของชุมชนประชานิเวศน์ก่อนถูกรื้อย้าย และขั้นตอนในการรื้อย้ายและศึกษาความเป็นมาของโครงการรายละเอียดแผนการดำเนินงานโดยเปรียบเทียบรายละเอียดของโครงการตามแผนงานกับการปฏิบัติจริงโดยทำการศึกษาสภาพปัจจุบันทางด้าน กายภาพ เศรษฐกิจ สังคมของกลุ่มเป้าหมายทั้ง 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ถูกรื้อย้ายและกลุ่มที่พักอาศัยอยู่ในโครงการบ้านประชานิเวศน์ 1 ในปัจจุบันการวิจัยครั้งนี้เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือการใช้แบบสอบถาม การสำรวจ ภาคสนามและการสัมภาษณ์รวมถึงการสังเกตรวบรวมข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและข้อมูลจากผู้อยู่อาศัยทั้ง 2 กลุ่มดังกล่าว จำนวน 278 ตัวอย่าง ซึ่งเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีสัมมะโน (Census) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติ ร้อยละค่าเฉลี่ย ค่าสูงสุด และค่าต่ำสุด ผลการวิจัยพบว่า สภาพของอาคารโครงการแฟลตประชานิเวศน์1 (เดิม) มีสภาพทรุดโทรมเนื่องจาก อายุอาคารมากและขาดการบำรุงดูแลรักษา และเป็นการใช้ที่ดินเป้นจำนวนมากต่อพื้นที่อาคาร เป็นการใช้ประโยชน์อย่างไม่เหมาะสมเต็มพื้นที่ เพราะความหนาแน่นของโครงการมีเพียง 16 ครอบครัวต่อไร่ และขั้นตอน ในการรื้อย้ายพบว่าใช้ระยะเวลาในการปฏิบัติจริงมากกว่าระยะเวลาตามแผน 7.5 เดือน เพราะในช่วงเวลาการปฏิบัติการรื้อย้ายจริงประสบปัญหาการไม่ให้ความร่วมมือของผู้ถูกรื้อย้ายมีการเจรจาต่อรอง เนื่องจากมีทั้งกลุ่มที่ยอมย้ายและกลุ่มที่ไม่ยอมย้ายต้องหาแนวทางที่เหมาะสมจึงจะย้ายได้หมดทั้งพื้นที่ โดยใช้หลักการทางนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์การปกครอง เพราะในการแก้ปัญหาต้องรักษาไว้ซึ่งโครงสร้างทางสังคม โดยในส่วนรายละเอียดของผู้ถูกรื้อย้ายเมื่อเปรียบเทียบสภาพอาคารที่อยู่อาศัยที่ทางการเคหะแห่งชาติเตรียมไว้รองรับมีสภาพที่ดีกว่าที่เดิม และลักษณะทางกายภาพ เช่นขนาดห้องพักอาศัย และรูปทรงอาคารแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย ขั้นตอนรายละเอียดการรื้อย้ายกลุ่มผู้ถูกรื้อย้ายเห็นว่าวิธีการจับฉลากเลือกที่พักอาศัยมีความ เหมาะสมรองลงมาคือทำเลที่ตั้ง เพราะระยะทางห่างจากที่เดิมเพียง 6 กิโลเมตรทำให้ไม่มีสภาพเปลี่ยนแปลง มากนักทางด้านเศรษฐกิจ ส่วนสภาพแวดล้อมทางสังคมมีความเปลี่ยนแปลงพอสมควร เนื่องจากผู้ถูกย้ายเข้ามาอยู่รวมในชุมชนที่มีขนาดใหญ่ 1,396 หน่วยจากโครงการเดิมที่มีเพียง 240 หน่วย ในส่วนความเป็นมาและรายละเอียดของโครงการพบว่า เนื่องจากปัจจุบันกรุงเทพมหานครเจริญเติบโต อย่างรวดเร็วที่ดินในโครงการปัจจุบันมีราคาสูง และทำเลที่ตั้งมีศักยภาพเหมาะสมสำหรับการฟื้นฟู โดยสามารถเพิ่มจำนวนที่พักอาศัยได้มากถึง 3.5 เท่า เพราะในการจัดทำโครงการฟื้นฟูความหนาแน่นเพิ่มขึ้น 56 ครอบครัวต่อไร่ เป็นการใช้ที่ดินให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการพัฒนา เพื่อให้เหมาะสมและคุ้มค่าทางด้าน เศรษฐกิจและสังคมโดยรายละเอียดของแผนงานที่ได้จัดทำขึ้นเป็นเวลา 4 ปี เมื่อการปฏิบัติจริงเป็นเวลา 5 ปี 3 เดือน เพราะถือได้ว่าเป็นโครงการขนาดใหญ่และระยะเวลาการรื้อถอนเพื่อสร้างใหม่ก็ยาวนานมาก เพราะฉะนั้นแผนที่ดีที่สุดจะเป็นแผนที่ถูกยอมรับในขั้นสุดท้าย และกลุ่มเป้าหมายของการฟื้นฟูเมือง ประชานิเวศน์หลังจัดทำโครงการแล้วเสร็จที่เข้ามาพักอาศัยมีลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคมค่อนข้างดี ส่วนใหญ่มีการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาโทมีรายได้สูงกว่า 55,000 บาทต่อเดือน โดยส่วนใหญ่ที่เข้ามาพักอาศัยในโครงการคิดว่ามีองค์ประกอบที่ดีคือ ทำเลที่ตั้งรองลงมาคือมีความมั่นใจเพราะเป็นของรัฐบาล ผลการศึกษานำไปสู่ข้อเสนอแนะที่ว่า ควรที่จะมีการติดตามผลในส่วนงการประเมินผลโครงการฟื้นฟูเมืองประชานิเวศน์ต่อไป เพราะถือได้ว่าเป็นโครงการนำร่องของการฟื้นฟูเมืองที่มีขนาดใหญ่ และเป็นของรัฐบาลนอกจากนี้ควรทำการศึกษาแนวทางการรื้อย้ายที่อยู่อาศัยในบริเวณอื่น ๆที่มีศักยภาพในการพัฒนาใน ลักษณะที่เป็นประเภทเดียวกันกับโครงการวิจัยนี้ก็จะเป็นประโยชน์กับโครงการในลักษณะเดียวกันต่อไปในอนาคต