การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของเมืองนครราชสีมาและเมืองขอนแก่นในฐานะเมืองศูนย์กลางความเจริญในภูมิภาคตะวันออก-เฉียงเหนือ เพื่อเสนอแนะบทบาทที่เหมาะสมในการพัฒนาในอนาคต วิธีการวิเคราะห์ได้แก่ SCALOGRAMS ANALYSIS โดยพิจารณาตัวแปรทั้งสิ้น40 ตัว ในด้านอุตสาหกรรม การค้าบริการ การศึกษา สาธารณสุข และการคมนาคมขนส่ง ผลของการศึกษาพบว่าในช่วงต้นแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535-2539) เมืองนครราชสีมาและเมืองขอนแก่นมีบทบาทเป็นศูนย์กลางด้านการค้าบริการ การศึกษา สาธารณสุข และการคมนาคมขนส่ง และในช่วงปลายแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7(พ.ศ. 2535-2539) พบว่าเมืองนครราชสีมามีบทบาทเป็นศูนย์กลาง อุตสาหกรรมการค้าบริการ การศึกษา สาธารณสุข และการคมนาคมขนส่งของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ขณะที่เมืองขอนแก่นมีบทบาทเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการค้าบริการ การศึกษา สาธารณสุข และ การคมนาคมขนส่งของภาคตะวันออก-เฉียงเหนือตอนกลางและตอนบน ทั้งนี้ผลจากการวิเคราะห์ตัวแปร ประเภทต่าง ๆในรายละเอียด พบว่าเมืองนครราชสีมาและเมืองขอนแก่นมีบทบาทในด้านต่าง ๆสูงขึ้นในช่วงปลายแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7(พ.ศ. 2535-2539) จากการวิเคราะห์บทบาทและแนวโน้มในการพัฒนาของเมืองนครราชสีมาและเมืองขอนแก่นสามารถนำมาสรุปเป็นข้อเสนอแนะเกี่ยวกับบทบาทของเมืองทั้งสองในอนาคตได้ดังนี้ ~uเมืองนครราชสีมา~u เป็นศูนย์กลางความเจริญในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างที่มีบทบาทหลักด้านอุตสาหกรรม การค้าบริการ และบทบาทรองด้านการศึกษา สาธารณสุข และการคมนาคมขนส่ง ~uเมืองขอนแก่น~u เป็นศูนย์กลางความเจริญในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนและตอนกลางที่มีบทบาทหลักด้านการค้าบริการ การศึกษา สาธารณสุข และการคมนาคมขนส่ง บทบาทรองด้านอุตสาหกรรม