การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ยาต้านจุลชีพของผู้ป่วยในโรคปอดบวม โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้าชนิดและความไวของเชื้อก่อโรคปอดบวมต่อยาต้านจุลชีพ รวมทั้งปัญหาที่เกี่ยวกับการใช้ยาต้านจุลชีพ ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2543 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2544 มีผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชน 52 ราย อายุเฉลี่ย 65.8 (+,ฑ) 19.8 ปี เป็นโรคปอดบวมที่เกิดใน โรงพยาบาล 58 ราย อายุเฉลี่ย 63.1 (+,ฑ) 19.2 ปี อายุเฉลี่ยของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ ~i(p-value~i=0.464) ระยะเวลาพักรักษาในโรงพยาบาลและระยะเวลาที่ได้รับยาต้านจุลชีพในผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ~i(p-value~i=0.000) มีการส่งสิ่งส่งตรวจต่าง ๆ เพาะเชื้อจากผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนและที่เกิดในโรงพยาบาล 50 และ 75 รายตามลำดับ เชื้อที่เพาะจากสิ่งส่งตรวจของผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนที่พบสูงสูดได้แก่ ~iK.pneumoniae~i และ ~iP.aeruginosa~iเท่ากัน (ร้อยละ 25.0) ผลเพาะเชื้อที่ได้ไม่สอดคล้องกับผลการย้อมสีแกรมเสมหะที่พบเชื้อแกรมบวกทรงกลมเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้นเชื้อที่พบอาจไม่ใช่เชื้อก่อโรคที่แท้จริง ทั้งนี้เชื้อ ~iK.pneumoniae~i ที่พบมีความไวต่อเซฟาโลสปอริน อะมิโนกลัยโคชัยด์ ฟลูออโรควิโนโลนคาร์บาพีเนมอะม็อกซิซิลลิน/กรดคลาวูลานิกร้อยละ 100 ผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนที่พบเชื้อนี้ส่วนใหญ่ (ร้อยละ 62.5) ได้รับการรักษาแบบคาดการณ์ด้วยยากลุ่มเพนนิซิลลิน/ยายับยั้งเพนนิซิลลินเนสส่วนเชื้อ ที่พบบ่อยที่สุดในผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในโรงพยาบาล ได้แก่ ~iP.aeruginosa~i(ร้อยละ 29.1) MRSA (ร้อยละ 18.5) และ ~iS.maltophilia~i(ร้อยละ 14.6) โดยเชื้อ P.aeruginosa ที่พบมีความไวต่อมีโรพีเนมเท่ากับเนทิลไมซิน คือ ร้อยละ 88 อะมิกาซิน ร้อยละ 79 และเซฟทาซิดิมร้อยละ 67 และเชื้อ MRSA มีความไวต่อคลอแรมเฟนิคอล และยากลุ่มไกลโคเปปไทด์ ร้อยละ 100 ผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดใน โรงพยาบาลที่พบ~iP. aeruginosa~i ส่วนใหญ่ (ร้อยละ 19.2) ได้รับการรักษาแบบคาดการณ์ด้วยเซฟทาซิดิม รองลงมาเป็นพิเพอราซิลลิน/ทาโซแบคแทมและเซฟไตรอะโซนเท่ากัน (ร้อยละ 15.4) ผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนส่วนใหญ่ (ร้อยละ 42.5) ได้รับการรักษาแบบคาดการณ์ด้วยยากลุ่มเพนนิซิลลิน/ยายับยั้ง เพนนิซิลลินเนส รองลงมาเป็นยากลุ่มเซฟาโลสปอรินรุ่นที่สาม (ร้อยละ 17.3) ผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในโรงพยาบาลส่วนใหญ่ (ร้อยละ 22.4) ได้รับการรักษาแบบคาดการณ์ด้วยยากลุ่มเบต้าแลคแทม /ยายับยั้ง เบต้าแลคตาเมส หลังทราบผลเพาะเชื้อและความไวของเชื้อ ผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในชุมชนร้อยละ 78.0 ไม่มีการเปลี่ยนแปลงการรักษาด้วยยาต้านจุลชีพ ในขณะที่ร้อยละ 66.7 ของผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในโรงพยาบาลมีการเปลี่ยนแปลงการรักษาโดยเป็นการเปลี่ยนชนิดของยาต้านจุลชีพบ่อยที่สุดผู้ป่วยโรค ปอดบวมที่เกิดในชุมชนส่วนใหญ่(ร้อยละ 63.2) ได้ยากลุ่มเพนนิซิลลิน / ยายับยั้งเพนนิซิลลินเนสกลับไปรับประทานต่อที่บ้านเป็นเวลาเฉลี่ย 8.76 วัน ผู้ป่วยโรคปอดบวมที่เกิดในโรงพยาบาลร้อยละ 37.9 เสียชีวิต และส่วนใหญ่จะไม่ได้ยากลับไปรับประทาน สำหรับปัญหาเกี่ยวกับการใช้ยาพบทั้งหมด 48 ครั้ง ในผู้ป่วย36 ราย โดยเป็นปัญหาเกี่ยวกับการสั่งใช้ยาในโรงพยาบาลร้อยละ 85.4ปัญหาการสั่งใช้ยากลับบ้าน ร้อยละ 2.1 และปัญหาการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ ร้อยละ 12.5 จากการติดตามปัญหาเหล่านี้พบว่า ส่วนใหญ่ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อการรักษาอย่างชัดเจน