การเคลื่อนไหว (Movement) เป็นหลักการพื้นฐานสำคัญในการออกแบบก่อให้เกิดการรับรู้ทางสายตา สร้างความสนใจ ความต่อเนื่อง ประสบการณ์ชีวิตชีวาความพิศวง และสะท้อนการไม่หยุดนิ่ง แนวความคิดของการออกแบบให้เกิดการเคลื่อนไหวเด่นชัดในทัศนศิลป์ ในสถาปัตยกรรมแนวความคิดของการเคลื่อนไหวได้รับ สนใจมาก การเคลื่อนไหวมี 2 ประเภทคือการเคลื่อนไหวแบบรูปธรรมและการเคลื่อนไหวแบบนามธรรมวิทยานิพนธ์นี้มุ่งศึกษาการเคลื่อนไหวแบบนามธรรมมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์วิธีการออกแบบให้เกิดการเคลื่อนไหวดังกล่าวในสถาปัตยกรรม คือ การเคลื่อนไหวของที่ว่างการเคลื่อนไหวของรูปทรง และการ เคลื่อนไหวขององค์ประกอบ การศึกษาครั้งนี้อาศัยการทบทวนวรรณกรรมวิธีทำให้เกิดการเคลื่อนไหวจากแนวความคิดในทัศนศิลป์สรุปได้วิธีจึงนำผสมผสานกับการจัดองค์ประกอบพื้นฐานให้เกิดการเคลื่อนไหวในการออกแบบ และแนวความคิดการเคลื่อนไหวในสถาปัตยกรรมตามลำดับสรุปวิธีการออกแบบให้เกิดการเคลื่อนไหวในสถาปัตยกรรมจะเป็นเครื่องมือที่นำไปวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของวิธีการออกแบบให้เกิดการเคลื่อนไหวของที่ว่างการเคลื่อนไหวของรูปทรง และการเคลื่อนไหวในองค์ประกอบ การศึกษาได้วิธีการออกแบบให้เกิดการเคลื่อนไหวในสถาปัตยกรรม12 วิธี เป็นวิธีหลัก แต่ละวิธีมีวิธีย่อย สรุปรวมได้ 34 วิธี แต่ละวิธีมีดังนี้ 1.) การสัมพันธ์กับธรรมชาติ 1.1 รูปทรงสิ่งมีชีวิต1.2 การเคลื่อนไหว หรือเคลื่อนที่ของวัตถุใด ๆ 1.3 การแสดงถึงแรงกระทำและผลของแรงกระทำ 1.4 การแสดงถึงการเจริญเติบโต2.) การสร้างทิศทาง 2.1 ทิศทางตามแนวเส้น 2.2 ทิศทางตามแนวรัศมี2.3 การเปิดช่อง 3.) การทำให้ไม่คงที่ ไม่มั่นคง 3.1 ไม่สมมาตร3.2 การเอียง 3.3 การทำตรงข้ามแรงดึงดูด 4.) การสร้างจังหวะ4.1 จังหวะซ้ำ 4.2 จังหวะสลับ 4.3 จังหวะก้าวหน้า 4.4 จังหวะต่อเนื่อง5.) Positive-Negative/Reversible 5.1 Positive-Negative5.2 Reversible 6.) Moire 6.1 Subtractive Moire 6.2 AdditiveMoire 7.) การทำให้ผิดรูป 7.1 การทำให้ผิดรูปเพียงบางส่วน 7.2 การทำให้ผิดรูปทั้งตาราง 8.) การผสมผสานทางสายตา 8.1 Pointillist8.2 Proximilty 9.) การแยก/การแตกกระจาย 9.1 การแยก 9.2 การแตก-กระจาย 10.) การใช้ Diagram 10.1 การ เคลื่อน 10.2 การหมุน10.3 การวางซ้อนกัน 10.4 การพับ 11.) การเปลี่ยนรูป 11.1 การสร้างลำดับขั้น 11.2 การเปลี่ยนแปลงรูปร่างลักษณะ 11.3 Animate Form12.) การทำให้เกิดแสงและเงา 12.1 ความ แตกต่างของแสงและเงา12.2 ลวดลายของแสงและเงา 12.3 การสะท้อน การทดสอบวิธีการออกแบบให้เกิดการเคลื่อนไหวทำให้เป็นประโยชน์ในการนำไปใช้จริงใช้หลักการจากตารางจำแนกรูปร่างลักษณะที่สร้างขึ้นจากวิธีการหลัก 12 วิธีและวิธีการย่อยนี้ใช้จำนวนตัวอย่าง 120 ตัวอย่างโดยวิเคราะห์ว่าตัวอย่างนั้นใช้วิธีการออกแบบที่ได้จากการวิจัยหรือไม่การสรุปผลเสนอวิธีการออกแบบให้เกิด การเคลื่อนไหวของรูปทรงการเคลื่อนไหวของที่ว่าง และการเคลื่อนไหวขององค์ประกอบ ด้วยการพิจารณาองค์ประกอบของพื้น ผนัง เพดาน และหลังคา