วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดประสงค์เพื่อเปรียบเทียบบททำขวัญเรือของชาวไทยภาคใต้ในด้านรูปแบบเนื้อหา การสร้างสรรค์ และการถ่ายทอดในขอบเขตพื้นที่ศึกษา 3 จังหวัดคือ จังหวัดชุมพร จังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดสุราษฎร์ธานี จากการรวบรวมข้อมูลจังหวัดชุมพรได้บททำขวัญ 10 สำนวน จังหวัดนครศรีธรรมราช 10 สำนวน และจังหวัดสุราษฎร์ธานี 9 สำนวน รวมทั้งสิ้น 29 สำนวน จากการศึกษา พบว่าบททำขวัญเรือและพิธีทำขวัญเรือแสดงให้เห็นอิทธิพลของศาสนาพุทธพราหมณ์ ลัทธิผีสางเทวดาและความเชื่อเรื่องขวัญ ส่วนการทำขวัญเรือนั้นสามารถแบ่งได้เป็น2 ประเภทคือ การทำขวัญเรือประมง และการทำขวัญเรือพายแข่ง การทำขวัญเรือประมงนั้นมีในขอบเขตพื้นที่ศึกษาทั้งสามจังหวัด ส่วนการทำขวัญเรือพายแข่งมีเพียงในจังหวัดชุมพรและสุราษฎร์ธานีเท่านั้น ลักษณะการประกอบพิธีกรรมของแต่ละจังหวัดค่อนข้างคล้ายคลึงกัน แตกต่างกันเพียงการใช้ตัวบทเท่านั้น การทำขวัญเรือแต่ละประเภทสามารถแบ่งเป็นการทำขวัญเรือที่หมอขวัญประกอบพิธี และการทำขวัญเรือที่เจ้าของเรือหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเรือประกอบพิธี การทำขวัญเรือที่หมอขวัญมาประกอบพิธีจะมีการเตรียมอุปกรณ์ต่าง ๆ และขั้นตอนพิธีกรรมที่ซับซ้อนมากกว่าการทำขวัญเรือที่เจ้าของเรือหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเรือประกอบพิธี ส่วนตัวบททำขวัญเรือแบ่งได้เป็น 4 ประเภท คือตัวบทสำนวนหลักที่สันนิษฐานว่ามีที่มาจากตัวบทสำนวนเดิม ตัวบทที่ได้มาจากการดัดแปลงตัวบทที่ใช้ในพิธรกรรมอื่นตัวบทที่แต่งขึ้นใหม่ และตัวบทที่เป็นการอธิษฐาน องค์ประกอบของบททำขวัญเรือแบ่งได้เป็น 7 ส่วน คือบทประณามพจน์ บทชุมนุมเทวดา บทไหว้ครู บทอัญเชิญเทวดา บทเชิญขวัญแม่ย่านางหรือบททำขวัญเรือ บทเชิญเทวดากลับ บทขอพรและบทลาเครื่องสังเวย และบททำน้ำมนต์และโองการต่าง ๆ ลักษณะคำประพันธ์ที่พบในบททำขวัญเรือ คือ คำประพันธ์คล้ายร่ายคำประพันธ์คล้ายกาพย์ฉบัง คำประพันธ์คล้ายกาพย์ยานี 11 คำประพันธ์คล้ายกาพย์สุรางคนางค์ 28 และคำประพันธ์คล้ายกาพย์สุรางคนางค์ 32 สำหรับการสืบสวน การสร้างสรรค์และการถ่ายทอดบททำขวัญเรือนั้น พบว่าการถ่ายทอดตัวบทเป็นแบบมุขปาฐะซึ่งมีลักษณะเป็นพลวัต ส่วนกลวิธีการสืบสานและการสร้างสรรค์ของหมอขวัญนั้นแบ่งเป็น 6 ประการ คือ การแต่งเติมตัวบทโดยทำให้เป็นร้อยกรองที่สละสลวยการปรับแปลงรูปแบบตัวบท การแทรกตัวบท การประสมประสานตัวบท การกล่าวซ้ำตัวบทเดิมและการแต่งตัวบทขึ้นใหม่ และบทบาทหน้าที่ของพิธีทำขวัญเรือและบททำขวัญเรือมี 3 ประการคือ บทบาทหน้าที่ในเชิงจิตวิทยา บทบาทหน้าที่ในทางวัฒนธรรม และกระบวนการขัดเกลาทางสังคม