รายงานนี้เป็นการศึกษาคุณค่าและประสิทธิภาพของการส่งตรวจทุเบอร์คุลินในกลุ่มผู้ป่วยที่เซลล์วิทยาของการเจาะดูดด้วยเข็มขนาดเล็กไม่สามารถให้การวินิจฉัยวัณโรคต่อมน้ำเหลืองได้ชัดเจน ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ระหว่างเดือนเมษายน พ.ศ. 2544ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2545 ในระยะเวลาดังกล่าว มีผู้ป่วยที่มีก้อนซึ่งคิดว่าเป็นต่อมน้ำเหลืองโตที่บริเวณคอมารับการตรวจจำนวน 71 คน สามารถได้การวินิจฉัยที่แน่นอนโดยการตรวจทางเซลล์วิทยา 15 คน เหลือเป็นผู้ป่วยที่อยู่ในข่ายการศึกษาจำนวน 56 คนคิดสัดส่วนเป็นชาย : หญิง คือ 1:2.7 ผู้ป่วยในข่ายทำการศึกษาได้รับการตรวจทุเบอร์คุลินตามด้วยการผ่าตัดต่อมน้ำเหลืองก้อนเดียวกันกับที่ตรวจเซลล์วิทยาก่อนหน้านี้ ผลการศึกษาโดยอ้างอิงการวินิจฉัยทางจุลกายวิภาคเป็นหลัก พบว่า มีผู้ป่วยครึ่งหนึ่งคือ จำนวน28 คน เป็นวัณโรคต่อน้ำเหลือง และครึ่งหนึ่งที่เหลือเป็นก้อนหรือต่อมน้ำเหลืองโตจากสาเหตุอื่น อายุเฉลี่ยของคนไข้ทั้งสองกลุ่มใกล้เคียงกันคือ ราว 36 ปี ผลการศึกษาพบว่าการทดสอบร่วมให้ค่าความไวสูงกว่าแต่ค่าความจำเพาะต่ำกว่าการตรวจทางเซลล์วิทยากล่าวคือ การทดสอบร่วมมีความไว ร้อยละ 89.3 และความจำเพาะ ร้อยละ 89.3 ขณะที่ทำการตรวจเซลล์วิทยามีความไวร้อยละ 71.4 และความจำเพาะร้อยละ 92.8 การวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ พบว่า การทดสอบร่วมไม่คุ้มค่า เพราะผู้ป่วยต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงถึง5,152 บาทเพื่อเพิ่มความถูกต้องของการวินิจฉัยหนึ่งราย ขณะที่ค่าใช้จ่ายในการผ่าตัดต่อมน้ำเหลืองสำหรับวินิจัยโรคเพียง 1,624 บาทต่อคน การส่งตรวจทุเบอร์คุลินมีความคุ้มค่าเมื่อส่งตรวจเฉพาะราย คือส่งตรวจทุเบอร์คุลินในรายเซลล์วิทยาให้ลักษณะสงสัยวัณโรคชนิดที่พบกลุ่มเซลล์เอปิธีลิออยด์ และชนิดการอักเสบที่มีเซลล์ตายเป็นของเหลวค่าใช้จ่ายเพิ่มเพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้องเพิ่มขึ้นหนึ่งรายเป็นเงิน 920 บาท ดังนั้นผู้วิจัยสรุปว่า การตรวจทุเบอร์คุลินมีประโยชน์และได้ประสิทธิผล เมื่อถูกใช้เพื่อยืนยันลักษณะทางเซลล์วิทยาว่าเป็นวัณโรคต่อมน้ำเหลืองจริง ในผู้ป่วยบางราย อันจะเป็นประโยชน์ในการให้การรักษาด้วยยาต้านวัณโรคโดยผู้ป่วยไม่ต้องถูกทำผ่าตัด