การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ ประการแรก เพื่อพัฒนากรอบแนวคิดของสำนึกสากลจากการสัมภาษณ์สอบถามผู้เชี่ยวชาญและศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างเป็นโมเดลการวัดสำนึกสากลตามบริบทสังคมวัฒนธรรมไทย ประการที่สอง เพื่อพัฒนามาตรวัดสำนึกสากลจากกรอบแนวคิดที่กำหนดขึ้น โดยตรวจสอบคุณภาพของมาตรสำนึกสากล ทั้งความเที่ยงและความตรง ประการที่สาม เพื่อเปรียบเทียบความสอดคล้องระหว่างโมเดลการวัดสำนึกสากลที่ Hett (1993) พัฒนาขึ้น, โมเดลสำนึกสากลตามบริบทของสังคมวัฒนธรรมไทย,และโมเดลที่มีการผสมผสานจากทั้งสองโมเดล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ นิสิตนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยของรัฐ 4 แห่ง จำนวน 1,739 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ มาตรวัดสำนึกสากลตามบริบทของสังคมวัฒนธรรมไทย มาตรวัดสำนึกสากลที่ Hett พัฒนาขึ้น วิเคราะห์ความตรงตามโครงสร้างด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน โดยใช้โปรแกรมลิสเรล วิเคราะห์ความตรงตามเกณฑ์สัมพันธ์ด้วยสูตรการหาสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันโปรดักส์โมเมนต์ และวิเคราะห์ความเที่ยงแบบสอดคล้องภายในตามสูตรการหาสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค ผลการวิจัยพบว่า สำนึกสากลตามบริบทของสังคมวัฒนธรรมไทยประกอบด้วยจำนวน 43 ข้อ4 องค์ประกอบ คือ (ก) การยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรม, (ข) การใส่ใจต่อประเด็นปัญหาโลก, (ค) การพึ่งพาอาศัยและอยู่ร่วมกันโดยสันติ, (ง) การเป็นสมาชิกพลโลก มาตรนี้มีความตรงตามเกณฑ์สัมพันธ์กับมาตรสำนึกสากลของ Hett อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01(r=0.70) ความเที่ยงแบบความสอดคล้องภายในของมาตรเท่ากับ 0.84 โมเดลการวัดสำนึกสากลทั้ง 3 โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โมเดลสำนึกสากลตามบริบทของสังคมวัฒนธรรมไทยอธิบายความแปรปรวนในตัวแปรสำนึกสากลได้ร้อยละ 86 เป็นโมเดลที่สอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์มากที่สุด โดยมีค่าไค-สแควร์เท่ากับ 1.40, p=0.24, ที่องศาอิสระ1, GFI=1, AGFI=1, และ RMR=0