การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการให้คำปรึกษาโดยเภสัชกรในผู้ป่วยนอกโรคไตวายเรื้อรังที่ทำการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โดยเปรียบเทียบผลของ ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยา ระดับความร่วมมือในการใช้ยา ความรู้ความเข้าใจในการใช้ยาและการปฏิบัติตน ผลการรักษา และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยก่อนการได้รับคำปรึกษา หลังได้รับคำปรึกษาเป็นเวลา 4 เดือน และหลังหยุดการได้รับคำปรึกษาเป็นเวลา 4 เดือนโดยศึกษาจากผู้ป่วยที่เข้ารับ การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ณ หน่วยไตเทียมโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า และโรงพยาบาล ราชวิถี ระหว่างเดือนพฤษภาคม 2542 ถึงเดือนมีนาคม2543 ผู้ป่วยจำนวน 63 ราย อายุตั้งแต่ 15-82 ปี ได้รับการปรึกษาจนครบ 4 เดือนและมีเพียง 57 รายทีอยู่จนครบการศึกษา ผลการวิจัยพบว่าการให้คำปรึกษาโดยเภสัชกรสามารถช่วยแก้ไข ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาของผู้ป่วยได้ในเรื่องของปัญหาความไม่ร่วมมือในการใช้ยา (ร้อยละ 79.87) ปัญหาอันตรกิริยาของยา (ร้อยละ70.10) และปัญหาอาการไม่พึงประสงค์จากยา (ร้อยละ 66.67) โดยผู้ป่วยมีระดับความร่วมมือในการใช้ยาในเกณฑ์ที่ดีขึ้นรวมถึงมีความรู้ความเข้าใจเรื่องการใช้ยาและการปฏิบัติตนที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) หลังจากได้รับคำปรึกษาจากเภสัชกรและกลับลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลังหยุดได้รับคำปรึกษา ผู้ป่วยมีระดับผลการรักษาโดยรวมอยู่ในเกณฑ์ที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) หลังจากได้รับคำปรึกษาจากเภสัชกร ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเป็นผลมาจากค่าของระดับโพแทสเซียมและระดับความดันโลหิต ส่วนผลการประเมินคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยนั้น พบว่าไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05)ในทุกระยะของการศึกษานี้ การให้คำปรึกษาโดยเภสัชกร จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่มีส่วนช่วยแก้ไขปัญหาการใช้ยาและการปฏิบัติตนตลอดจนเพิ่มความรู้ความเข้าใจของผู้ป่วยนอก ที่ทำการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ได้โดยควรจะกระทำอย่างต่อเนื่องเพื่อผลการรักษาและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของผู้ป่วย