การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ต้นทุนการให้บริการผู้ป่วยประกันสังคมของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ในปีงบประมาณ 2541 โดยวิเคราะห์ในมุมมองของผู้ให้บริการ เป็นรูปแบบการศึกษาเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลย้อนหลัง 1 ปีงบประมาณ 2541 (1 ตุลาคม 2540 - 30กันยายน 2541) แบ่งหน่วยงานต้นทุนออกเป็น 3 กลุ่มหน่วยงานประกอบด้วย กลุ่มหน่วยงานที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ กลุ่มหน่วยงานที่ก่อให้เกิดรายได้ กลุ่มหน่วยงานบริการผู้ป่วย การรวบรวมต้นทุนโดยตรงของแต่ละหน่วยงานประกอบด้วยต้นทุนค่าแรง ต้นทุนค่าวัสดุ ต้นทุนค่าลงทุน ส่วนต้นทุนค่าลงทุนได้ใช้วิธีวิเคราะห์ความอ่อนไหว (Sensitivity Analysis) มาช่วยวิเคราะห์ในการตัดสินใจการจัดสรรต้นทุนใช้วิธีสมการพีชคณิตเส้นตรง (Simultaneous Equation Method) ต้นทุนทางการแพทย์ (Medical Care Cost) ได้แก่ ต้นทุนค่ายา ค่าเวชภัณฑ์ ค่าตรวจทางห้องปฏิบัติการ ค่าตรวจทางรังสีวินิจฉัย ได้ทำการคำนวณแยกต่างหากโดยใช้วิธี Cost - Charge ratio ผลการศึกษาพบว่า ในปีงบประมาณ 2541 ต้นทุนรวมทั้งหมดของการให้บริการผู้ป่วยประกันสังคมที่แยกผู้ป่วยนอกเท่ากับ 34,783,106.05 บาท และแผนกผู้ป่วยในเท่ากับ30,345,226.61 บาท ต้นทุนต่อหน่วยการให้บริการ ผู้ป่วยนอกประกันสังคมเท่ากับ 641.80 บาทต่อครั้ง และ 389.80 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี แยกตามองค์ประกอบของต้นทุนพบว่าต้นทุนทางการแพทย์มีต้นทุนต่อหน่วยเท่ากับ 471.73 บาทต่อครั้ง และ 286.51 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี ต้นทุนค่าบริการพื้นฐานมีต้นทุนต่อหน่วยเท่ากับ 107.07 บาทต่อครั้ง และ 103.29 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี ต้นทุนต่อหน่วยการให้บริการผู้ป่วยในประกันสังคมเท่ากับ 2,678.07 บาทต่อวันนอน และ340.07 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี แยกตามองค์ประกอบของต้นทุนพบว่าต้นทุนทางการแพทย์มีต้นทุนต่อหน่วยเท่ากับ 1,684.84 บาทต่อวันนอน และ213.95 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี ต้นทุนค่าบริการพื้นฐานมีต้นทุนต่อหน่วยเท่ากับ 993.23 บาทต่อวันนอน และ 126.12 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี ต้นทุนต่อหน่วยการให้บริการผู้ป่วยประกันสังคมทั้งหมดของโรงพยาบาลเท่ากับ 729.87 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปี เมื่อเปรียบเทียบกับอัตราค่าบริการทางการแพทย์โดยเฉลี่ยเท่ากับ 956.00บาท แสดงว่าต้นทุนต่ำกว่าอัตราเหมาจ่ายเป็นจำนวนเงินเท่ากับ 226.13 บาทต่อผู้ประกันตนต่อปีส่วนอัตราการใช้บริการ พบว่าผู้ป่วยนอกประกันสังคมมีอัตราการใช้บริการเท่ากับ 0.61 ครั้งต่อผู้ประกันตนต่อปี และผู้ป่วยในประกันสังคมมีอัตราการใช้บริการเท่ากับ 0.02 ครั้งต่อผู้ประกันตนต่อปี ผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปเป็นข้อมูลพื้นฐานประกอบการตัดสินใจของผู้บริหารในการวางแผนและควบคุมค่าใช้จ่ายในการจัดระบบการให้บริการผู้ป่วยประกันสังคมอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งกำหนดแนวทางในการลดต้นทุนการรักษาพยาบาลผู้ป่วยประกันสังคมของโรงพยาบาล