การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการใช้หลักสูตรวิชาภาษาไทยระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2538 สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในด้านการแปลงหลักสูตรไปสู่การสอน ด้านการจัดปัจจัยและสภาพต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้หลักสูตร และด้านการดำเนินการสอนตามหลักสูตร เก็บรวบรวมข้อมูลในสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล 26 วิทยาเขต โดยการสัมภาษณ์ผู้บริหารจำนวน 52 คน และใช้แบบสอบถามอาจารย์ผู้สอนวิชาภาษาไทย จำนวน 70 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า สภาพการใช้หลักสูตรของผู้บริหาร พบว่า ด้านการแปลงหลักสูตรไปสู่การสอน ผู้บริหารส่วนใหญ่มีการดำเนินการศึกษารายละเอียดของหลักสูตร และวางแผนการใช้หลักสูตร ด้านการจัดปัจจัยและสภาพต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการใช้หลักสูตร ผู้บริหารส่วนใหญ่มีการเตรียมบุคลากรและจัดอาจารย์เข้าสอน จัดตารางสอนจัดบริการวัสดุหลักสูตรและสื่อการสอน จัดสถานที่ในการสอนและฝึกปฏิบัติ ส่วนการนิเทศการสอนผู้บริหารส่วนใหญ่ไม่มีการดำเนินการนิเทศการสอน ปัญหาการใช้หลักสูตรของผู้บริหาร พบว่า ทั้งด้านการแปลงหลักสูตรไปสู่การสอน และด้านการจัดปัจจัยและสภาพต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้หลักสูตร ผู้บริหารส่วนใหญ่ไม่ประสบปัญหา สภาพการใช้หลักสูตรของอาจารย์ผู้สอน พบว่า ด้านการแปลงหลักสูตรไปสู่การสอน อาจารย์ผู้สอนมีการปฏิบัติในระดับมากเกี่ยวกับการศึกษารายละเอียดของหลักสูตร และการวางแผนการใช้หลักสูตร ส่วนการจัดทำเอกสารประกอบหลักสูตร มีการปฏิบัติในระดับน้อย ด้านการดำเนินการสอนตามหลักสูตรอาจารย์ผู้สอนมีการปฏิบัติในระดับมากเกี่ยวกับการวางแผนการสอน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และการวัดและประเมินผล ส่วนการใช้สื่อการสอน และการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร มีการปฏิบัติในระดับน้อย ปัญหาการใช้หลักสูตรของอาจารย์ผู้สอน พบว่า ด้านการแปลงหลักสูตรไปสู่การสอน อาจารย์ผู้สอนประสบปัญหาในระดับมากเกี่ยวกับการจัดทำเอกสารประกอบหลักสูตร ส่วนการศึกษารายละเอียดของหลักสูตร และการวางแผนการใช้หลักสูตร ประสบปัญหาในระดับน้อย สำหรับด้านการดำเนินการสอนตามหลักสูตร พบว่า ประสบปัญหาในระดับน้อยทุกข้อ