การนำกากตะกอนน้ำเสียชุมชนมาใช้ทางการเกษตร เป็นการจัดการกากตะกอนที่เน้นการนำเอาประโยชน์จากองค์ประกอบของกากตะกอนในส่วนที่เป็นธาตุอาหาร (ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสโปแตสเซียม) และความเป็นอินทรีย์สารของกากตะกอน แต่องค์ประกอบของกากตะกอนยังมีส่วนที่เป็นข้อจำกัดของการใช้ประโยชน์ ได้แก่ จุลินทรีย์ก่อโรค และโลหะหนักที่ปนเปื้อนในกากตะกอนซาลโมเนลลาเป็นจุลินทรีย์ที่พบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม เช่น ในดิน น้ำ ของเสียจากมนุษย์และสัตว์โดยเฉพาะในกากตะกอนจะพบซาลโมเนลลาปนเปื้อนมาก การปนเปื้อนของซาลโมเนลลาในกากตะกอนน่าจะบ่งชี้ถึงความเสี่ยงในการใช้ประโยชน์จากกากตะกอนน้ำเสียชุมชนได้ดังนั้นการศึกษาวิจัยครั้งนี้จึงมุ่งเน้นไปที่การติดตามการปนเปื้อนของซาลโมเนลลาในกระบวนการบำบัดน้ำเสีย การลดปริมาณซาลโมเนลลาในกากตะกอนด้วยแสงแดด และติดตามการปนเปื้อนจากซาลโมเนลลาในดินเมื่อเติมกากตะกอนในพื้นที่การเกษตร ใช้ชุดดินสระบุรีและชุดดินกำแพงแสน ทำการศึกษาในเรือนกระจก ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยวางแผนการทดสอบ 3x6 Factorial in Randomized CompleteBlock Design ทำ 3 ซ้ำ มี 6 ตำรับทดลองของอัตราการเติมกากตะกอน และ 3ระยะเวลาในการเติมสิ่งทดลองครั้งที่สอง สำหรับการตรวจสอบซาลโมเนลลาในครั้งนี้ใช้วิธีModified Semi-solid Rappaport Vasiliadis (MSRV) ผลการติดตามซาลโมเนลลาในน้ำและกากตะกอนจากกระบวนการบำบัดน้ำเสียชุมชน พบว่ากระบวนการบำบัดน้ำเสียไม่สามารถกำจัดการปนเปื้อนของซาลโมเนลลาในน้ำทิ้ง กล่าวคือทุกขั้นตอนของกระบวนการบำบัดน้ำเสียชุมชน แม้กระทั่งน้ำที่ผ่านกระบวนการบำบัดยังตรวจพบการปนเปื้อนจากซาลโมเนลลา ซีโรวาร์ที่ตรวจพบในน้ำได้แก่ S. Agona S. Anatum S. EnteritidisS. Orion S. Panama และ S. Rissen ส่วนซีโรวาร์ที่ตรวจพบในกากตะกอนได้แก่ S. AgonaS. Anatum และ S. Rissen ทั้งนี้ซีโรวาร์ที่ตรวจพบได้บ่อยในน้ำและกากตะกอน ได้แก่ S. Agonaและ S. Rissen ปริมาณซาลโมเนลลาที่ปนเปื้อนในกากตะกอนเริ่มต้นที่ 170 MPN/100 ml.การผึ่งแดดกากตะกอนติดต่อกันเป็นเวลา 8 วัน ได้ลดปริมาณซาลโมเนลลาให้เหลือน้อยกว่า2 MPN/100 ml. ซึ่งต่ำกว่าปริมาณที่จะก่อให้เกิดอันตราย (10('5) เซลล์/น้ำหนักแห้ง 1 กิโลกรัม)เมื่อใช้กระบวนการฆ่าเชื้อเพื่อตรวจสอบยืนยันผลจากการใช้แสงแดด พบว่าตรวจไม่พบการปนเปื้อนจากซาลโมเนลลาในดินที่เติมกากตะกอนซึ่งผ่านการผึ่งแดดแล้ว เมื่อนำกากตะกอนที่ผ่านการผึ่งแดด 8 วัน ไปใช้ประโยชน์ในการปลูกผักคะน้า (Brassica oleracea L. Var.alboglabra Bailey) แม้จะตรวจพบการปนเปื้อนจากซาลโมเนลลาในบางช่วงของการเพาะปลูกแต่การปนเปื้อนนั้นพบได้ทั้งดินที่เติมกากตะกอนและไม่เติมกากตะกอน นอกจากนั้นยังตรวจพบซาลโมเนลลาปนเปื้อนในดินก่อนที่จะนำมาทำการทดลองอีกด้วย ซึ่งแสดงว่าการเติมกากตะกอนไม่เพิ่มความเสี่ยงจากซาลโมเนลลา และผักคะน้าก็ยังเจริญเติบโตไม่แตกต่างจากการเติมปุ๋ยเคมีอย่างมีนัยสำคัญ (P(+,163)0.5)แม้ว่าจะทิ้งช่วงในเติมกากตะกอนครั้งที่สองห่างจากครั้งแรกนาน 50 วัน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการปนเปื้อนของซาลโมเนลลาไม่มีผลต่อการเจริญเติบโตของผักคะน้า ดังนั้นจึงสามารถประยุกต์ใช้แสงแดดช่วยลดปริมาณซาลโมเนลลาที่ปนเปื้อนในกากตะกอน ก่อนที่จะนำไปใช้ในการเกษตร เพื่อลดความเสี่ยงจากซาลโมเนลลาที่ปนเปื้อนในกากตะกอน และสามารถนำกากตะกอนน้ำเสียชุมชนจากโรงบำบัดน้ำเสียเคหะชุมชนห้วยขวางในอัตรา 20 เมตริกตัน/เฮกแตร์ไปใช้แทนการใช้ปุ๋ยเคมีได้