การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสำรวจเนื้อหาเครื่องช่วยการเรียนรู้ และลักษณะทั่วไปของหนังสือเรียนวิชาศิลปศึกษา ตามหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) ที่กระทรวงศึกษาธิการอนุญาตให้ใช้ในโรงเรียนได้แก่ หนังสือเรียนของกรมวิชาการกระทรวงศึกษาธิการ สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช จำกัด สำนักพิมพ์วัฒนาพานิช จำกัด สำนักพิมพ์อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัดและสำนักพิมพ์ประสานมิตร จำกัด ในด้าน 1) ด้านเนื้อหาของหนังสือ 2) ด้านเครื่องช่วยการเรียนรู้ 3) ด้านลักษณะทั่วไปของหนังสือ โดยใช้เครื่องมือการศึกษาหนังสือเรียนวิชาศิลปศึกษาที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น และได้รับการปรับปรุงแก้ไขจากผู้ทรงคุณวุฒิ แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์โดยการหาค่าร้อยละและนำเสนอผลในรูปตารางประกอบคำอธิบาย ผลการวิจัยพบว่า 1) ด้านเนื้อหาของหนังสือ เนื้อหาความรู้ความเข้าใจพื้นฐานศิลปะ ร้อยละ 64.82 เนื้อหาความซาบซึ้งในศิลปะ ร้อยละ 15.35 เนื้อหาศิลปปฏิบัติ ร้อยละ 10.81และเนื้อหาการนำศิลปะไปใช้ในชีวิตประจำวัน ร้อยละ 8.992) ด้านเครื่องช่วยการเรียนรู้ ลักษณะโครงสร้างเนื้อหาประกอบด้วย บทนำ เนื้อหา กิจกรรม มากที่สุด ลักษณะการนำเสนอบทนำประกอบด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้มากที่สุด ลักษณะการนำเสนอเนื้อหาประกอบด้วย ข้อความตามด้วยภาพประกอบตัวอักษรมีขนาด 16 ปอยท์ ภาพประกอบเป็นภาพสีมากกว่าภาพขาวดำ ชนิดของภาพประกอบเป็นภาพฮาล์ฟโทนมากกว่าภาพลายเส้นภาพประกอบมีหน้าที่ส่งเสริมเนื้อหาให้เด่นชัดขึ้นมากที่สุด จำนวนหน้าของภาพประกอบมีมากกว่าจำนวนหน้าของเนื้อหา และแหล่งข้อมูลอ้างอิงเป็นหนังสือภาษาไทยมากที่สุด 3) ด้านลักษณะทั่วไปของหนังสือ หนังสือมีขนาด 8 หน้ายกพิมพ์ (18.5 x 26 ซ.ม.)มากที่สุด แบบรูปเล่มเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าแนวตั้ง ปกหนังสือเป็นกระดาษอาร์ตเคลือบมัน กระดาษเนื้อในเป็นกระดาษปรู๊ฟมากที่สุด การพิมพ์ตัวอักษรมีความคมชัด การพิมพ์รูปภาพมีลักษณะไม่ชัดเจนบางภาพ การเรียงลำดับเลขหน้าถูกต้อง และวิธีการเข้าเล่มแบบไสสันทากาว