งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการปลูกใบยาสูบ (Nicotiana tabacum L.) เพื่อผลิตโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบ รวมทั้งศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการสกัดโปรตีนจากใบยาสูบ การตกตะกอนสารละลายโปรตีนจากใบยาสูบและศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและคุณค่าทางโภชนาการและสมบัติการใช้งานของโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบ ในขั้นต้นศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการปลูกใบยาสูบเพื่อใช้ผลิตโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบ ปัจจัยที่ศึกษา ได้แก่ พันธุ์2 พันธุ์ คือ เวอร์ยิเนีย (สายพันธุ์ K326) และเบอร์เลย์(Ky14) อายุการเก็บเกี่ยว 5 ระดับ คือ 2 4 6 8 และ 10สัปดาห์ ปริมาณปุ๋ยไนโตรเจน 3 ระดับ คือ 0 10 และ 20กิโลกรัม/ไร่ และระยะปลูก 2 ระยะคือ 10x25 และ 10x50ตารางเซนติเมตร พบว่าภาวะที่เหมาะสมในการปลูกใบยาสูบเพื่อใช้ผลิตโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบคือ พันธุ์เบอร์เลย์ อายุการเก็บเกี่ยว 4 สัปดาห์ ปริมาณปุ๋ยไนโตรเจน 20 กิโลกรัม/ไร่และระยะปลูก 10x25 ตารางเซนติเมตร ซึ่งใบยาสูบที่ปลูกที่ภาวะนี้จะมีองค์ประกอบทางเคมี ได้แก่ โปรตีน 37.30% ไขมัน3.63% เส้นใยอาหาร 8.88% เถ้า 23.41% คาร์โบไฮเดรต26.78% และมีปริมาณนิโคติน 1.20% โดยน้ำหนักแห้ง ต่อมาศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการสกัดโปรตีนจากใบยาสูบ โดยปัจจัยที่ศึกษา ได้แก่ ชนิดของสารสกัด 2 ชนิด คือ น้ำกลั่นและสารละลายโซเดียมคลอไรด์ความเข้มข้น 0.2 M อัตราส่วนของใบยาสูบต่อสารสกัด คือ 1:6 1:8 และ 1:10 และ pH ที่ใช้สกัด คือpH 7 9 และ 11 พิจารณาร้อยละปริมาณโปรตีนในสารละลายโปรตีนที่สกัดได้ต่อปริมาณโปรตีนในใบยาสูบเป็นเกณฑ์ ซึ่งจากผลการทดลองพบว่าภาวะที่เหมาะสมในการสกัดโปรตีนจากใบยาสูบคือ ใช้น้ำกลั่นอัตราส่วน 1:8 pH 9 หลังจากนั้นศึกษาภาวะที่เหมาะสมในการตกตะกอนสารละลายโปรตีนจากใบยาสูบโดยปัจจัยที่ศึกษา ได้แก่ pH 5 ระดับ คือ 3.6 3.8 4.0 4.2และไม่ปรับ pH (pH 9) และอุณหภูมิ คือ ไม่ปรับอุณหภูมิ(อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส) 75 80 85 และ 90 องศาเซลเซียสจากผลการทดลองพบว่าภาวะที่เหมาะสมในการตกตะกอนสารละลายโปรตีนจากใบยาสูง คือ pH 4.0 อุณหภูมิ 80 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 30 นาที จากนั้นผลิตโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบโดยนำตะกอนโปรตีนมาทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งจะได้โปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบที่มีปริมาณโปรตีน 51.81 % โดยน้ำหนักแห้งและไม่มีนิโคตินเหลืออยู่เลย เมื่อวิเคราะห์กรดอะมิโนในโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบพบว่ามีกรดอะมิโนชนิดจำเป็น คือ threonineleucine tyrosine และ phenylalanine สูงกว่าค่าที่FAO กำหนด และยังมีกรดอะมิโนชนิดไม่จำเป็นอยู่ในปริมาณสูงนอกจากนี้เมื่อศึกษาสมบัติการใช้งานของโปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบพบว่ามีความหนาแน่น 0.47 g./ml. การดูดซับน้ำ 2.28 ml.water/g. การดูดซับน้ำมัน 4.48 ml.oil/g. โปรตีนเข้มข้นจากใบยาสูบละลายได้ดีเมื่อ pH ตั้งแต่ 7 ขึ้นไปและละลายในสารละลายโซเดียมคลอไรด์ 0.1 M ได้ดีกว่าน้ำกลั่นและสารละลายโซเดียมคลอไรด์ 1 M สามารถเกิดอิมัลชันได้ดีในสารละลายน้ำตาลแต่ความเสถียรของอิมัลชันต่ำ และมีความสามารถในการเกิดโฟมได้ดีใน pH ตั้งแต่ 7 ขึ้นไปแต่มีความเสถียรของโฟมต่ำ