การสำรวจระยะสั้นเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อทราบระดับสติปัญญา การเจริญเติบโตและภาวะสุขภาพของเด็กวัยเรียนในภาคกลาง กลุ่มตัวอย่างได้แก่ เด็กอายุ 6-12 ปีจากบัญชีรายชื่อโครงการสำรวจสภาวะการเปลี่ยนแปลงประชากรพ.ศ.2538-2539 ใน 8 จังหวัดที่สุ่มเลือกมาศึกษาด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบ Multi-stage Sampling การทดสอบระดับสติปัญญาใช้แบบทดสอบชนิดไม่ใช้ภาษา (TONI 2) การประเมินการเจริญเติบโตใช้ Waterlow's classification และประเมินภาวะสุขภาพจากการสัมภาษณ์และตรวจร่างกาย ผลการศึกษาพบว่าเด็กวัยเรียนในภาคกลางมีระดับสติปัญญาต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ (belowaverage) ร้อยละ 45.3 ระดับสติปัญญาปกติ (average) ร้อยละ46.4 และระดับสติปัญญาสูงกว่าปกติ (above average) ร้อยละ8.2 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับสติปัญญาของเด็กวัยเรียนได้แก่ อายุ การใช้เวลาดูโทรทัศน์ การศึกษาบิดามารดา อาชีพบิดามารดา สถานภาพสมรส รายได้ครอบครัว เขตที่อยู่ การพบเห็นบิดามารดาทะเลาะหรือทำร้ายร่างกายกัน และจำนวนบุตร(p < 0.05) ส่วนการเจริญเติบโตอยู่ในเกณฑ์ปกติ ร้อยละ 89.0และอยู่ในเกณฑ์ไม่ปกติ ร้อยละ 11.0 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเจริญเติบโต ได้แก่ เพศ อาชีพบิดา รายได้ครอบครัว และจำนวนบุตร (p < 0.05) ด้านภาวะสุขภาพเด็กวัยเรียนจากการตรวจร่างกายส่วนมากปกติ แต่พบฟันผุ ร้อยละ 56.4 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพ ได้แก่ ศาสนา อายุ ผู้อุปการะเลี้ยงดูการศึกษาบิดามารดา อาชีพบิดา สถานภาพสมรส รายได้ครอบครัวเขตที่อยู่ และลักษณะครอบครัว (p < 0.05) จากข้อมูลดังกล่าวสามารถนำไปเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพทั้งทางด้านร่างกายจิตใจและสติปัญญาของเด็กวัยเรียนต่อไป