เพื่อดำเนินการศึกษาค่าอัตราพันธุกรรมในลักษณะการเติบโตของกุ้งกุลาดำ จึงได้แบ่งขั้นตอนการศึกษาออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ การปรับปรุงรูปแบบเครื่องหมายเพื่อการติดตามและจัดทำแผนการเลี้ยง การนำเทคนิคผสมเทียมมาใช้ในการจัดทำแผนการผสมพันธุ์ และการประมาณค่าอัตราพันธุกรรมในลักษณะการเติบโต สำหรับในส่วนของการศึกษาปรับปรุงรูปแบบเครื่องหมาย เพื่อเก็บข้อมูลรายตัวในสภาพการเลี้ยงกุ้งกุลาดำในบ่อดิน เครื่องหมายที่เลือกนำมาปรับปรุงคือ externaltag แบ่งเป็นเครื่องหมายชนิดติดข้างตัว และชนิดติดก้านตา โดยใช้เครื่องหมายที่จัดทำขึ้นเอง จำนวน 7 แบบและเครื่องหมายชนิดติดข้างตัวที่จัดซื้อจากต่างประเทศพบว่า เครื่องหมายชนิดติดข้างตัวแบบที่จัดทำขึ้นเองมีประสิทธิภาพเท่ากับแบบที่จัดซื้อจากต่างประเทศ เนื่องจากไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติระหว่างอัตราพบของเครื่องหมายทั้ง 2 แบบ และอัตราพบเครื่องหมายชนิดติดข้างตัวเท่ากับ 75%ซึ่งมีค่าสูงกว่าชนิดติดก้านตา (20%) และวัสดุที่มีความคงทนที่สุดในการทดลองนี้ได้แก่ แผ่นโพลีไวนิลคลอไรด์และพลาสติกกดอักษรนูน แต่เครื่องหมายที่จัดทำขึ้นไม่สามารถเก็บรักษาเลขรหัสได้นาน ดังนั้นจึงเลือกใช้วิธีการเลี้ยงแยกครอบครัวและเก็บตัวอย่างแบบสุ่ม การศึกษาถึงความเป็นไปได้ในการดำเนินการผสมพันธุ์แบบร่วมพ่อ โดยจัดการผสมเทียมกุ้งกุลาดำพ่อแม่พันธุ์จากตราดและสตูล ใช้แม่พันธุ์กุ้งที่บีบตาแล้วทั้งสิ้น 55 ตัว ทำการผสมเทียมโดยใช้พ่อพันธุ์ 1 ตัวผสมกับแม่พันธุ์ 1 และ2 ตัว พบว่า ภายในช่องการลอกคราบของแม่พันธุ์กุ้ง ระยะเวลาประมาณ 1 เดือนเปอร์เซ็นต์แม่พันธุ์ที่ได้รับการผสมเท่ากับ 93.36% และสามารถผลิตลูกกุ้งได้21 ครอบครัว โดยเป็นครอบครัวแบบร่วมพ่อแต่ต่างแม่จำนวน 10 ครอบครัว หรือคิดเป็น 18.2% ของจำนวนแม่พันธุ์ทั้งหมด ซึ่งหากต้องการประมาณค่าอัตราพันธุกรรมโดยดำเนินการผสมพันธุ์แบบร่วมพ่อแล้ว จะมีค่าใช้จ่ายสูงและต้องใช้พื้นที่ทดลองมาก ดังนั้นในการประมาณค่าอัตราพันธุกรรมจึงเลือกใช้แผนการผสมแบบคู่ผสมเดี่ยว ในการศึกษาการประมาณค่าอัตราพันธุกรรมของลักษณะการเติบโตในกุ้งกุลาดำทำการทดลอง 2 ครั้งโดยแต่ละครั้งใช้วิธีการผสมพันธุ์แบบคู่ผสมเดี่ยวเพื่อผลิตลูกกุ้งกุลาดำ การทดลองครั้งที่ 1 ผลิตลูกกุ้งจำนวน 21 ครอบครัว ในช่วง 20กุมภาพันธ์ - 20 มีนาคม 2541 และการทดลองครั้งที่ 2 ผลิตลูกกุ้งจำนวน 40ครอบครัวในช่วง 2-4 พฤษภาคม 2541 ทำการเลี้ยงแยกแต่ละครอบครัวและใช้วิธีการเก็บตัวอย่างแบบสุ่ม โดยลักษณะน้ำหนักตัวทำการบันทึกได้ตั้งแต่อายุ 60 วันเป็นต้นไป นำข้อมูลของน้ำหนักตัวและความยาวรวมมาวิเคราะห์หาองค์ประกอบความแปรปรวนแล้วจึงนำค่าที่ได้มาคำนวณค่าอัตราพันธุกรรมอย่างหยาบที่ช่วงอายุต่างๆ พบว่า เมื่ออายุเพิ่มขึ้นค่าอัตราพันธุกรรมที่ประมาณได้มีค่าลดลง โดยกุ้งกุลาดำชุดที่ 1 ค่าอัตราพันธุกรรมที่ประมาณได้ของความยาวที่อายุ 25 และ 65วัน เท่ากับ 0.154(+,-)0.057 0.010(+,-)0.014 ตามลำดับ และอัตราพันธุกรรมของน้ำหนักที่อายุ 65 วัน มีค่า - 0.016(+,-)0.004 และในกุ้งชุดที่ 2 ค่าอัตราพันธุกรรมของความยาวมีค่าลดลงจาก 0.584(+,-)0.099ถึง 0.252(+,-)0.057 ที่อายุ 25 ถึง 90 วัน และค่าอัตราพันธุกรรมของน้ำหนักที่อายุ 60 และ 90 วันมีค่า 0.414(+,-)0.081 และ 0.309(+,-)0.067 ตามลำดับ ดังนั้นจึงสามารถสรุปได้ว่ามีความเป็นไปได้ที่จะจัดทำโปรแกรมคัดเลือกเพื่อการผสมพันธุ์ในกุ้งกุลาดำ เนื่องจากอิทธิพลของพันธุกรรมมีผลต่อลักษณะการเติบโตในทุกช่วงอายุ โดยเฉพาะน้ำหนักซึ่งเป็นลักษณะที่สำคัญทางเศรษฐกิจมีค่าอัตราพันธุกรรมที่สูงกว่าค่าอัตราพันธุกรรมของความยาวในทุกช่วงอายุ และสามารถลดความแปรปรวนเนื่องจากช่วงเวลาในการผลิตลูกกุ้งได้โดยการลดระยะเวลาการผลิตลูกกุ้ง