ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

นาฏยประดิษฐ์ของพนอ กำเนิดกาญจน์

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : นาฏยประดิษฐ์ของพนอ กำเนิดกาญจน์
นักวิจัย : พีรพงศ์ เสนไสย
คำค้น : CHOREOGRAPHY
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2539
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=1082539000944
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาชีวประวัติและผลงานทางด้านนาฏยศิลป์อีสาน ตลอดจนค้นกระบวนการประดิษฐ์ท่าเซิ้ง อันสะท้อนให้เห็นถึงเอกลักษณ์เฉพาะตามแบบอาจารย์พนอ ซึ่งผู้วิจัยโดยได้เลือกศึกษาผลงานอันเก่าแก่ซึ่งเป็นที่นิยม และทำให้อาจารย์พนอ มีชื่อเสียงเป็นที่ประจักษ์แพร่หลาย ท่าเซิ้งจากลูกศิษย์ที่ได้รับการถ่ายทอดวิชาความรู้จากอาจารย์พนอ โดยตรง การแสดงทั้ง 4 ชุดได้แก่ 1.เซิ้งบายศรี 2.เซิ้งกระติบ 3.เซิ้งหมี่ขิด และ4.เซิ้งสระแอ จากการศึกษาพบว่าอาจารย์พนอ กำเนิดกาญจน์ เป็นผู้ประดิษฐ์ผลงานทางด้านนาฏยศิลป์อีสาน ซึ่งปรากฎผลงานปรากฎตั้งแต่ พ.ศ. 2486-2536 นับเป็นเวลานานกว่า 50 ปี นาฏยศิลป์อีสานของอาจารย์พนอ นั้น แบ่งเป็นประเภทได้ 5 ประเภทดังนี้ 1. พิธีกรรมและความเชื่อ 2. สะท้อนวัฒนธรรม 3. แสดงถึงชนเผ่าหรือชนกลุ่มน้อย 4. เลียนแบบกิริยาสัตว์ และ5. นาฏยบริสุทธิ์ และพบว่า มีเอกลักษณ์เฉพาะ ดังนี้1. การวาดวงอย่างอิสระของส่วนแขนและข้อมือ 2. การใช้มือจีบใช้เพียงกดนิ้วชี้จรดแต่ไม่ชิดกับหัวแม่มือแล้วนิ้วมือทั้งสามปล่อยตามอิสระ อีกทั้งพริ้วนิ้วมือขณะเคลื่อนมือจีบเปลี่ยนเป็นวง 3. การเคลื่อนไหวเข่าพบว่าเน้นที่จังหวะเข่าขณะสะดุ้งขึ้นเป็นหลักด้วยการเดินย่ำเท้าสลับกันขวาและซ้ายและดีดส้นเท้าลอยสูงจากพื้น 4. การทรงตัวมีทั้งโน้มหรือก้มไปข้างหน้า และเอนมาข้างหลัง แต่เมื่อทรงตัวตรงจะผ่อนกล้ามเนื้ออย่างอิสระ และ 5. ศีรษะจะเอียดสลับกันขวาและซ้ายอย่างอิสระเช่นกัน กระบวนการประดิษฐ์ท่าเซิ้งตามแบบของอาจารย์พนอได้ศึกษาแนวทางในการออกแบบท่าเซิ้ง โดย 1.ศึกษาจากท่าเซิ้งของนางเทียม 2. ท่าเซิ้งจากหมอลำ 3. ประดิษฐ์ท่าเซิ้งขึ้นใหม่ โดยประยุกต์จากท่าดั้งเดิม 4. ประดิษฐ์ท่าเซิ้งขึ้นใหม่ เกิดเป็นแม่ท่าเซิ้งเฉพาะตัว และ 5.เกิดเป็นชุดเซิ้งตามแบบของอาจารย์พนอ กำเนิดกาญจน์ ปัจจัยสำคัญที่ทำให้อาจารย์พนอ มีผลงานทางด้านนาฏยศิลป์อีสานอย่างมากหลาย และมีชื่อเสียงแพร่หลาย คืออาจารย์พนอ มีโอกาสได้คิดประดิษฐ์นาฏยศิลป์อีสานในราชสำนักนานถึง 18 ปี ดังนั้นอาจสรุปได้ว่า อาจารย์พนอ คือนาฏยศิลปินผู้มีบทบาทต่อประวัติศาสตร์นาฏยศิลป์อีสาน ซึ่งผลงานทั้งหมดล้วนเป็นแบบอย่างและเป็นแนวทางต่อการสร้างสรรค์งานทางด้านนาฏยศิลป์ สืบไป

บรรณานุกรม :
พีรพงศ์ เสนไสย . (2539). นาฏยประดิษฐ์ของพนอ กำเนิดกาญจน์.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
พีรพงศ์ เสนไสย . 2539. "นาฏยประดิษฐ์ของพนอ กำเนิดกาญจน์".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
พีรพงศ์ เสนไสย . "นาฏยประดิษฐ์ของพนอ กำเนิดกาญจน์."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2539. Print.
พีรพงศ์ เสนไสย . นาฏยประดิษฐ์ของพนอ กำเนิดกาญจน์. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2539.