ปี่พาทย์มอญ เป็นวงปี่พาทย์รูปแบบหนึ่ง ที่แสดงให้เห็นถึงการผสมผสานทางด้านวัฒนธรรมดนตรีระหว่างมอญและไทยซึ่งได้มีการสร้างสรรค์ สืบทอด และพัฒนาจากอดีตถึงปัจจุบันมาโดยลำดับ ในการทำวิจัยฉบับนี้ เพื่อศึกษาถึงประวัติและความเป็นมาของปี่พาทย์มอญ ตลอดทั้งวัฒนธรรมดนตรีมอญรูปแบบต่างๆที่มีความเกี่ยวข้อง ที่สำคัญคือทำการศึกษาวิชาการด้านต่าง ๆ อันเป็นองค์ประกอบทางด้านวัฒนธรรมดนตรีของปี่พาทย์มอญที่ได้ก่อร่างสร้างตัวขึ้น เพื่อการปรากฎเกิดคุณภาพเชิงเสียง อันเป็นผลมาจากแง่มุมเชิงประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา วิทยาแห่งเครื่องดนตรี และดนตรีวิทยา ในสาระของบริบททางดนตรีของไทย ซึ่งดำเนินการศึกษาตามระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ การวิจัยเอกสารและการสังเกตอย่างมีส่วนร่วม ผลการวิจัยพบว่ามีวัฒนธรรมดนตรีมอญ 3 รูปแบบคือมอญร้องไห้ มอญรำและทะแยมอญ ที่มีความเกี่ยวข้องกับปี่พาทย์มอญ ในแง่ของการผสมผสานวัฒนธรรมบางสิ่งบางอย่างที่เอื้อประโยชน์ต่อกัน และนำมาบูรณาการจนเกิดเป็นรูปแบบในการนำเสนอร่วมกัน การศึกษาวัฒนธรรมดนตรีของปี่พาทย์มอญ ส่อเค้าว่าจำเดิมเมื่อปี่พาทย์มอญเริ่มมีบทบาทและความสำคัญจนกลายเป็นวงปี่พาทย์รูปแบบหนึ่งของวิทยาการดุริยางคศิลป์ไทยนั้นโบราณาจารย์ ได้วางรูปแบบวิชาการต่าง ๆ อันเป็นองค์ประกอบทางด้านวัฒนธรรมดนตรี โดยปรากฎเป็นวัฒนธรรมดนตรี 2 ส่วนประสมกัน คือ วัฒนธรรมดนตรีของมอญแต่โบราณและวัฒนธรรมดนตรีของปี่พาทย์ไทย ซึ่งได้มีวิวัฒนาการมาโดยลำดับ ปี่พาทย์มอญ จึงเป็นรูปแบบงานทางศิลปะ ที่ถือว่าเป็นมรดกทางวัฒนธรรมดนตรีที่สำคัญรูปแบบหนึ่ง