วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้ เพื่อศึกษาผลของแรงทางทันตกรรมจัดหันต่อ การตอบสนองทางจุลกายวิภาคศาสตร์ของกระดูกเบ้าฟันด้านตึงและด้านกดที่ระยะ เวลาต่างกัน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยหนูวิสตาร์เพศผู้อายุ 60 วันจำนวน 16 ตัว ใช้ พลาสติกโมดูลเคลื่อนฟันกรามบนซ้ายซี่แรกด้วยแรงขนาด 40 กรัม โดยใช้ฟัน กรามบนขวาซี่แรกที่ไม่ได้ใส่เครื่องมือเคลื่อนฟันเป็นด้านควบคุม สุ่มฆ่าหนูครั้งละ 2 ตัวภายหลังได้รับแรงเคลื่อนฟันเป็นเวลา 1, 2, 4, 6, 8, 10, 12 และ 14 วัน ตามลำดับ ศึกษาการตอบสนองทางจุลกายวิภาคศาสตร์ของกระดูกเบ้าฟันจากแผ่นชิ้น เนื้อนที่ตัดเรียงตามลำดับในแนวใกล้กลางไกลกลาง เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยจำนวน เซลล์ออสติโอคลาสท์ และออสติโอบลาสท์ของบริเวณกระดูกเบ้าฟันด้านไกลกลางต่อ รากฟันใกล้แก้มใกล้กลางของฟันกรามบนซ้ายซี่แรกในแต่ละวันด้วยสถิติวิเคราะห์ ความแปรปรวนทางเดียวที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วยการ เปรียบเทียบพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า การเปลี่ยนแปลงทางจุลกายวิภาคศาสตร์ของอวัยวะปริ ทันต์ภายหลังได้รับแรงเคลื่อนฟันมีความแตกต่างกันแบ่งได้เป็น 3 ช่วงคือ ช่วงแรก ภายหลังได้รับแรง 1-2 วัน ช่องเอ็นยึดปริทันต์ด้านกด เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ผิวกระดูกเบ้าฟันด้านกดเริ่มเป็นแอ่งไม่เรียบ เริ่มพบเซลล์ออสติโอคลาสท์มากขึ้น ด้านตึง ช่องเอ็นยึดปริทันต์กว้างขึ้นเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม ผิวกระดูกเบ้าฟันส่วน ใหญ่มีขอบเรียบ พบเซลล์ออสติโอบลาสท์บุอยู่โดยทั่วไป ช่วงที่ 2 ภายหลังได้รับแรง เคลื่อนฟันเป็นเวลา 4-8 วัน ด้านกด ช่องเอ็นยึดปริทันต์แคบลงมากเมื่อเทียบกับช่วง แรก ปรากฎบริเวณไฮยาลิไนเซชั่นในแผ่นชิ้นเนื้อบางแผ่น เซลล์ออสติโอคลาสท์ละ ลายผิวกระดูกเบ้าพันโดยทั่วไป โดยเฉพาะบริเวณใกล้ปลายรากฟัน ด้านตึง ช่องเอ็น ยึดปริทันต์กว้างขึ้น มีเซลล์ออสติโอบลาสท์กระจายตามผิวกระดูกเบ้าฟันเป็นจำนวน มากเมื่อเทียบกับช่วงแรก พบมีการละลายของผิวเคลือบรากฟันในแผ่นชิ้นเนื้อบางชิ้น ช่วงที่ 3 ภายหลังได้รับแรง 10 - 14 วัน พบการเปลี่ยนแปลงทางจุลกายวิภาค ศาสตร์คล้ายกลุ่มควบคุม คือช่องเอ็นยึดปริทันต์ด้านตึงและด้านกด มีความกว้างขวาง ใกล้เคียงกันผิวกระดูกเบ้าฟันพบเซลล์ออสติโอคลาสท์ไดน้อย แต่ยังคงพบเซลล์ออสติ โอบลาสท์บุอยู่ทั่วไป พบการละลายตัวของผิวเคลือบรากฟันเป็นแอ่งในแผ่นชิ้นเนื้อ บางแผ่น ค่าเฉลี่ยของจำนวนเซลล์ออสติโอคลาสท์และออสติโอบลาสท์ของด้านทดลอง ในแต่ละช่วงเวลามีค่ามากกว่าด้านควบคุม และมีค่าสูงสุดในวันที 6 ภายหลังได้รับ แรงเคลื่อนฟัน ซึ่งต่างจากวันอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ หลังจากนั้นจะค่อย ๆ ลดลง