การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิวัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของการใช้ที่ดินภายในเมือง กับการขยายตัวของย่านการค้าและบริการ ภายในเขตเทศบาลเมืองขอนแก่น การกระจายตัว รูปแบบ เขตอิทธิพลตลอดจนปัญหา ของย่านการค้าและบริการในแต่ละย่าน ภายในเขตเทศบาลเมืองขอนแก่น เพื่อเสนอแนะแนวทางการวางแผนพัฒนาย่านการค้าและบริการให้มีความสอดคล้องกับชุมชนเมืองต่อไป ผลจากการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่มีบทบาทต่อการขยายตัวของชุมชน คือการใช้ที่ดินประเภทที่พักอาศัย โดยมีทิศทางการขยายตัวไปตามเส้นทางคมนาคมสายหลักของเมือง ในส่วนของการศึกษาย่านการค้าและบริการ ภายในเขตเทศบาลเมืองขอนแก่น พบว่ามี 2 ย่านการค้า คือ ย่านการค้าและบริการตลาดสด อ จิระ ซึ่งมีเขตอิทธิพลครอบคลุมพื้นที่ทางด้านทิศเหนือของเมืองย่านการค้าและบริการใจกลางเมืองมีเขตอิทธิพลครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดที่อยู่ในเขตเทศบาลเมืองขอนแก่น การศึกษาไดเสนอแนะแนวทางการพัฒนาย่านการค้าทั้งสองแห่ง ให้มีความสมดุลของการบริการค้าส่งค้าปลีก โดยปรับปรุงด้านการใช้ที่ดินและการจราจรในบริเวณย่านการค้าทั้ง 2 ย่าน ให้มีความสมดุลและสอดคล้องกับการใช้ที่ดินประเภทอื่น ๆ ที่มีผลต่อการพัฒนาเมืองต่อ