การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการพัฒนาหลักสูตรสิ่งแวดล้อมศึกษา ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-4 ของสำนักงานการประถมศึกษา จังหวัดสมุทรสาคร สภาพและปัญหาการปรับหลักสูตรสิ่งแวดล้อมศึกษาของโรงเรียน ในสังกัดประชากรได้แก่ศึกษานิเทศก์สำนักงานการประถมศึกษาจังหวัด/อำเภอที่เกี่ยวข้อง กับงานพัฒนาหลักสูตรสิ่งแวดล้อมศึกษาผู้บริหารโรงเรียนและครูผู้สอนกลุ่มสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-4 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาและหาค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า 1. สำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดสมุทรสาคร ดำเนินงานพัฒนาหลักสูตรสิ่งแวดล้อมศึกษาโดยศึกษาสภาพปัญหาของจังหวัดในด้านการจัดการศึกษาและด้านสิ่งแวดล้อม โดยมีโรงเรียนในสังกัดเป็นผู้ให้ข้อมูล จัดทำหลักสูตรและเอกสารหลักสูตรจากการศึกษา สภาพปัญหาของจังหวัด ศึกษาหลักสูตรประถมศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม และศึกษาวิธีการพัฒนาหลักสูตร กำหนดจุดมุ่งหมายของหลักสูตร ให้สอดคล้องกับความต้องการของจังหวัดและหน่วยงานต้นสังกัด ประชุมปฏิบัติงานยกร่างหลักสูตร กำหนดกลุ่มเป้าหมายในการใช้หลักสูตร ให้ความรู้แก่ ผู้บริหาร และครูผู้สอนในการนำหลักสูตรไปใช้ในโรงเรียนนิเทศติดตามผลโดย การสังเกตการสอนในชั้นเรียนใช้ข้อมูลจากการนิเทศเป็นส่วนหนึ่งในการปรับปรุงหลักสูตร ปัญหาที่พบได้แก่ขาดแคลนบุคลากร ขาดเวลาในการปฏิบัติงาน ขาดงบประมาณ และขาดอุปกรณ์ในการจัดทำเอกสารหลักสูตร 2. การปรับหลักสูตรสิ่งแวดล้อมศึกษาของโรงเรียนดำเนินการโดย ศึกษาสภาพปัญหาของท้องถิ่นในด้านการจัดการเรียนการสอน และกำหนดความต้องการของท้องถิ่นโดยผู้บริหาร ศึกษานโยบายของจังหวัดเพื่อวางแผนการปรับหลักสูตรเตรียมบุคลากรเพื่อปรับหลักสูตรโดยให้ครูศึกษาเอกสาร จัดบริการวัสดุและสื่อการสอนตามความต้องการของครู ไม่มีการประชาสัมพันธ์การใช้หลักสูตร ครูผู้สอนปรับหลักสูตรโดยปรับกิจกรรมการเรียนการสอน กำหนดจุดประสงค์การสอนจากหลักสูตรประถมศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม จัดทำแผนการสอน ปรับปรุงและพัฒนาแผนการสอนจาการประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียน ผู้บริหารจัดอาคารสถานที่ให้เหมาะสมกับการเรียนการสอน รณรงค์ให้ผู้ปกครองร่วมจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรนิเทศติดตามผลโดยให้คำปรึกษาแนะนำเป็นรายบุคคล ปัญหาที่พบได้แก่ บุคลากรขาดความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติงานบุคลากรมีการกิจกรรมสอนมาก ขาดงบประมาณในการดำเนินการ ขาดข้อมูลประกอบการปรับหลักสูตร ขาดการวางแผนดำเนินงาน และเวลาในการปฏิบัติงานมีน้อย