การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการส่งเสริมการพูดภาษา ไทยกลางของครูให้แก่เด็กพูดภาษาถิ่นเขมรที่เริ่มเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1 ในโรง เรียนสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ 2) ศึกษาปัญหาขอวงครูและ เด็กในการส่งเสริมการพูดภาษาไทยกลาง ผลการวิจัยพบว่า 1. ด้านวิธีการส่งเสริมภาษาไทยกลาง พบว่า 1) ครูทั้งสี่โรงเรียนเน้นการส่งเสริมให้เด็กที่พูดภาษาถิ่นเขมรสูงใช้แต่ภาษาไทยกลางเป็นสำคัญ แต่จะยินยอมให้เด็กใช้ภาษาถิ่น ซึ่งเป็นภาษาแม่ของตนเมื่อเด็กมีปัญหาการสื่อสาร อย่างไร ก็ตามครูทุกคนไม่ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการส่งเสริมการพูดทั้งภาษาไทยกลาง และภาษาถิ่นเขมรควบคู่กัน 2) ครูส่วนใหญ่มักจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบกลุ่ม ใหญ่ทั้งชั้นโดยครูเป็นผู้ริเริ่มกิจกรรมต่าง ๆ ยกเว้นครูโรงเรียนโรงเรียนชม ซึ่งจัด กิจกรรมกลุ่มย่อยและกิจกรรมรายบุคคลให้แก่เด็ก ๆ ในชั้นของตน วิธีการสอนของครูโดยทั่วไป คือ การบูรณาการส่งเสริมการพูดภาษาไทยกลางในกิจกรรมการ เรียนการสอนประจำวันในชั้นเรียนและการจัดฝึกทักษะภาษไทยกลางบางด้าน 3) การตอบสนองของครูต่อเด็กแปรตามพฤติกรรมการพูดของเด็ก 4) ปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับเด็กเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์การใช้ภาษาไทยในชั้นเรียนและความสัมพันธ์ที่ห่างเหินระหว่างครูกับเด็กที่พูดภาษาถิ่นเขมรซึ่งมีความจำกัดในการใช้ภาษาไทยกลาง 2. ด้านปัญหาการส่งเสริมภาษาไทยกลาง พบว่า 1) ปัญหาของครู ได้แก่1.1) การส่งเสริมภาษาไทยกลางของครูไม่ครอบคลุมองค์ประกอบทุกด้านของเนื้อหา ภาษาไทย กล่าวคือ เน้นเฉพาะคำศัพท์, 1.2) กิจกรรมและสื่อไม่สัมพันธ์กับพื้นฐานของเด็ก และ 1.3) มีการสอนที่เส้นการท่องจำคำ และข้อความที่กำหนดให้ 2) ปัญหาการเรียนรู้ของเด็ก ได้แก่ 2.1) ปัญหาที่เกิดจากภาษาโดยตรง คือ การที่ เด็กไม่สามารถสื่อสารความต้องการและความรู้สึกของตนได้ และการที่เด็กไม่สามารถเข้าใจเนื้อหาวิชาที่เรียนและ 2.2) ปัญหาที่เป็นผลจากปัญหาภาษาของเด็ก คือการที่เด็กไม่ไว้วางใจคูของตน การที่เด็กขาดความมั่นใจในตนเอง และความภาค ภูมิใจในภาษาแม่ของตน