การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการจัดบริการ แนะแนวการศึกษาและอาชีพในสถาบันอุดมศึกษาสังกัดทบวงมหาวิทยาลัยวิเคราะห์ความสอดคล้องกับแนวทางที่ทบวงมหาวิทยาลัยกำหนด พร้อมทั้งเสนอแนวทางการจัดบริการที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของจัดบริการแนะแนวการศึกษาและอาชีพในสถาบันอุดมศึกษาสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย สถาบันอุดมศึกษาส่วนใหญ่กำหนดวัตถุประสงค์เพื่อให้นิสิตนักศึกษาตระหนักถึง ความสำคัญในการพัฒนาตนเอง เพื่อเป็นบัณฑิตที่มีคุณภาพ เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการศึกษาต่อการประกอบอาชีพรวมทั้งเพื่อให้มีความพร้อมในการเข้าสู่ตลาดแรงงาน โดยจัดให้มีหน่วยปฏิบัติงานอยู่ในการบังคับบัญชาของรองอธิการบดีฝ่านกิจการนิสิตนักศึกษา บุคลากรที่ปฏิบัติงานส่วนใหญ่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาจิตวิทยา แนะแนวและการให้คำปรึกษามีความรู้ความสามารถในการให้คำปรึกษา มีความรู้ความสามารถในการให้คำปรึกษา สามารถประสานงานกับหน่วยงานอื่นได้และมีความเต็มใจที่จะให้บริการนิสิตนักศึกษา แต่ยังขาดทักษะทางด้านภาษาต่างประเทศ และความสามารถในการวิเคราะห์ สังเคราะห์ วิจัยและติดตามผล ในด้านงบประมาณนั้นส่วนใหญ่ได้รับจัดสรรจากเงินรายได้ของมหาวิทยาลัยในวงเงินมากกว่า 90,000 บาทต่อปี ซึ่งยังไม่เพียงพอต่อการดำเนินงานต้องขอเปลี่ยนแปลงงบประมาณอื่นมาดำเนินการ ด้านสถานที่ในการดำเนินงานพบว่าตั้งอยู่เป็นเอกเทศและอยู่ร่วมกับหน่วยงานอื่น ในจำนวนที่ใกล้เคียงกันโดยจะอยู่ในอาคารกองกิจการนิสิตนักศึกษาและอาคารกิจกรรมนิสิตนักศึกษาเป็นส่วนใหญ่ ส่วนอุปกรณ์สำนักงานที่ขาดแคลนคือเครื่องถ่ายโทรสาร สำหรับประเภทของบริการที่จัด พบว่าทุกสถาบันจัดบริการข่าวตำแหน่งงานและอื่น ๆ บนบอร์ดติดประกาศ และบริการที่จัดน้อยที่สุดคือ มัชฌิมนิเทศ ในด้านความคิดเห็นต่อการพัฒนานักศึกษาพบว่า อยู่ในระดับมากในประเด็นที่ นิสิตนักศึกษาสามารถเขียนใบสมัครและพร้อมในการเข้ารับการสัมภาษณ์ส่วนความคิดเห็นในด้านปัญหาอุปสรรค พบว่าอยู่ในระดับปานกลางโดยประเด็นที่เห็นว่าเป็นปัญหามากคือจำนวนบุคลากรที่ปฏิบัติงาน การวิเคราะห์ความสอดคล้องของการจัดบริการแนะแนวการศึกษาและ อาชีพในสถาบันอุดมศึกษา กับแนวทางที่ทบวงมหาวิทยาลัยกำหนดนั้น พบว่าสถาบันส่วนใหญ่มีความสอดคล้องในด้านโครงสร้างองค์กร สำหรับการกำหนดวัตถุประสงค์ ประเภทของการจัดบริการ และมาตรฐานบุคลากรนั้นมีความสอดคล้องเป็นส่วนน้อย การเสนอแนวทางในการพัฒนาการจัดบริการแนะแนวการศึกษาและ อาชีพในสถาบันอุดมศึกษา ให้เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ผลการวิจัยเสนอว่า ในระดับสถาบันควรพัฒนาในประเด็นดังนี้คือ การกำหนดนโยบายและวัตถุประสงค์ในการดำเนินงานให้ชัดเจน การพัฒนาบุคลากรที่ปฏิบัติงาน การสนับสนุนด้านงบประมาณ สถานที่และวัสดุอุปกรณ์ในการดำเนินงาน การปรับปรุงแบบและเทคนิคการให้บริการ ในระดับทบวงมหาวิทยาลัย ควรทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางในด้านการส่งเสริม สนับสนุนและให้บริการแก่ สถาบันอุดมศึกษาในสังกัด