วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาวิเคราะห์ บทบาท ค่านิยม ความ เชื่อในสื่อพื้นบ้าน "ละครเสภาขุนช้างขุนแผน" ตลอดจนปัจจัยที่ก่อให้เกิดการ เสื่อมความนิยม ผลการศึกษาพบว่า "บทขับเสภาขุนช้างขุนแผน" เคยได้รับความนิยม ในสมัยอยุธยา โดยมีวิวัฒนาการมาจากนิทานพื้นบ้านและบทขับเสภา จนกระทั่ง กลายมาเป็นละครเสภาโดยกวีในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลเจ้ากล้าเจ้าอยู่หัว ละครเสภาเป็นการแสดงซึ่งมีองค์ประกอบโดยรวมคือ การขับ การร้องการ ร่ายรำ และการสนทนา สื่อพื้นบ้านชนิดนี้มีการแสดงเป็นคณะ กล่าวคือ มีผู้ขับ เสภา นักดนตรี และผู้แสดงชายหญิง โดยมีเครื่องดนตรีสำคัญที่ใช้ประกอบแสดงคือ "กรับ" ละครเสภาแสดงได้ตามสถานที่ต่าง ๆ ทุกโอกาส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในงานมงคล การศึกษาบทบาททางสังคมของละครเสภาขุนช้างขุนแผน พบว่า บทบาทหลักคือ การให้ความบันเทิง ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้รวมไปถึง การ ให้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับกิจกรรมต่าง ๆ แก่ชุมนการเสนอแนะการดำเนินชีวิต การสอดส่องแจ้งข้อเท็จจริงให้สังคม การวิพากษ์วิจารณ์สังคม และการประสานสัมพันธ์ให้คนในสังคมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ผลการศึกษาทางด้านค่านิยมความเชื่อมีอยู่ 5 ประเภทคือ ค่านิยมความเชื่อในเรื่องครอบครัวการปกครอง เศรษฐกิจ การศึกษาและศาสนาสำหรับการศึกษาทางด้านการเสื่อมความนิยม พบว่าเกิดจากการลดจำนวนของกลุ่มผู้ชม อิทธิพลสื่อมวลชน และความบันเทิงสมัยใหม่ อาทิเช่น วิทยุโทรทัศน์ โรงภาพยนตร์ เอกสารสิ่งพิมพ์ และเกิดจากข้อจำกัดของสื่อพื้นบ้าน "ละครเสภาขุนช้างขุนแผน" เอง ซึ่งได้แก่การใช้ผู้แสดง ทั้งชายและหญิงเป็นจำนวนมาก และปัญหาด้านรายได้ของผู้แสดง