การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง สาขาเกษตรกรรมมุ่งเน้นด้านส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระ และศึกษาความคิดเห็นของผู้บริหาร ผู้ประกอบอาชีพอิสระ ผู้สำเร็จการศึกษาที่ประกอบอาชีพอิสระ อาจารย์ผู้สอนในระดับ ปวส. และนักเรียนศึกษาในระดับชั้น ปวส. ที่มีต่อหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง สาขาเกษตรกรรมในด้านส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระ ผลการวิจัยพบว่า วิทยาลัยเกษตรกรรมอุบลราชธานี มีสภาพที่พร้อมต่อการส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระ ทั้งด้านหลักสูตรที่มีจุดมุ่งหมายเน้นในด้านความรอบรู้ ความสามารถปฏิบัติได้จริง และเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพรวมถึงจรรยาบรรณในวิชาชีพ มีการบริหารหลักสูตรที่จัดโครงสร้างการบริหาร การเรียนการสอน กิจกรรมเสริมหลักสูตร ที่มุ่งฝึกให้นักเรียนมีความสามารถในวิชาชีพที่เรียน และได้ฝึกประสบการณ์ในการประกอบอาชีพอิสระในขณะเป็นนักศึกษา ผู้บริหาร ผู้ประกอบอาชีพอิสระ และผู้สำเร็จการศึกษาที่ประกอบอาชีพอิสระ เห็นด้วยกับนโยบายส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระของกรมอาชีวศึกษาโดยผู้บริหารและผู้สำเร็จการศึกษาที่ประกอบอาชีพอิสระ ให้ความสำคัญกับความมีวินัยในตนเอง ผู้ประกอบอาชีพอิสระให้ความสำคัญกับความอดทนเป็นคุณสมบัติที่สำคัญที่สุด อาจารย์มีความคิดเห็นว่าวิทยาลัยสามารถจัดกิจกรรมเสริมประกอบอาชีพอิสระได้พอสมควรในทุกคุณสมบัติ ส่วนนักศึกษาเห็นว่าวิทยาลัยจัดกิจกรรมได้พอสมควรในคุณสมบัติ ความมีวินัยในตนเอง และความมีมานะ คุณสมบัติอื่นๆ วิทยาลัยจัดได้เป็นบางครั้ง ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือ การส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระในสถานศึกษาอาชีวศึกษา ควรจัดตั้งคณะกรรมการส่งเสริมกับภาคเอกชนในการพิจารณารายวิชา เลือกในโครงสร้างหลักสูตร การเรียนภาคปฏิบัติควรมีการประสานงานกันในแต่ละรายวิชา เพื่อให้สามารถนำผลผลิตมาใช้ประโยชน์ได้สูงสุด วิทยาลัยควรจัดการประชุมสัมมนาหาแนวปฏิบัติในการจัดการศึกษาให้สอดคล้องกันระหว่างนโยบายการบริหาร และวัตถุประสงค์ของหลักสูตรรวมทั้งวิทยาลัยควรเปิดโอกาสให้นักศึกษามีส่วนร่วมในงานวิจัยของวิทยาลัยทางด้านการวิเคราะห์ข้อมูลมากกว่าเป็นแรงงานในภาคสนามเท่านั้น