การวิจัยนี้เป็นการศึกษาความไม่สามารถใช้ยาตามสั่งของผู้ป่วยนอกคลีนิกโรคข้อของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ระหว่างเดือนมิถุนายน 2533ถึงเดือนมกราคม 2534 การสืบหาผู้ป่วยที่ไม่สามารถใช้ยาตามสั่ง ในผู้ป่วยโรคข้อจำนวน 205 ราย โดยวิธีสัมภาษณ์พบ 85 ราย (41.5%)จากบัตรตรวจโรคพบ 79 ราย(38.5%) เมื่อใช้สองวิธีร่วมกันพบ 121 ราย(59%) และมีผู้ป่วยที่ไม่สามารถใช้ยาตามสั่ง 43 ราย(20.9%) สามารถสืบหาได้ไม้ว่าจะใช้วิธีใดในสองวิธี พบว่าผู้ป่วยร้อยละ 51 มีลักษณะการใช้ยาไม่ตรงตามสั่งที่มีความสำคัญทางคลีนิก และร้อยละ 15 เป็นลักษณะที่อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ในการวิเคราะห์หาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความไม่สามารถใช้ยาตามสั่งโดยวิธีทดสอบไคสแควร์จากทั้งหมด 37 ปัจจัย ปรากฏว่าปัจจัยส่วนใหญ่ไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนปัจจัยที่พบว่ามีความเกี่ยวข้องได้แก่ ปัญหาซับซ้อนของโรค แรงจูงใจในการใช้ยา (P<0.05) และความเห็นของผู้ป่วยต่อประสิทธิภาพของยา ค่ายา (P<0.1) ปัญหาความไม่สามารถใช้ยาตามสั่งในผู้ป่วยโรคข้อ มีความสำคัญและควรได้รับความในใจจากบุคคลากรทางการแพทย์ ปัจจัยที่เกี่ยวข้อที่พบจะช่วยในการระบุบ่งชี้กลุ่มผู้ป่วยที่ควรให้ความในใจเป็นพิเศษ เพื่อให้วิธีป้องกันหรือแก้ไขปัญหาการใช้ยาด้วยตนเองของผู้ป่วยได้ต่อไป