วิทยานิพนธ์นี้ศึกษาการแปรของศัพท์ในจังหวัดนครศรีธรรมราช สงขลาและพัทลุง เพื่อนำผลการศึกษามาแบ่งเขตภาษาถิ่นย่อย แบบสอบถามที่ใช้ประกอบด้วยหน่วยอรรถจำนวน 30 หน่วยอรรถ ซึ่งผู้วิจัยพบจากการวิจัยเบื้องต้นและงานวิจัยอื่น ๆ ว่าเป็นหน่วยอรรถที่แทนด้วยคำศัพท์ที่ต่างกันใน 3 จังหวัดที่ศึกษา ข้อมูลได้จากการส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ไปยังทุกตำบลในจังหวัดทั้ง3 รวมทั้งสิ้น 328 ตำบล ผู้ตอบแบบสอบถามคือ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนประจำตำบล แบบสอบถามที่ได้รับคืนมาคิดเป็นร้อยละ 82 ของตำบลทั้งหมด หลังจากวิเคราะห์ศัพท์แล้ว ผู้วิจัยแสดงการกระจายของศัพท์ในแผนที่หน่วยอรรถละ 1 แผ่น แล้วนำมาลากเส้นแบ่งเขตศัพท์ หากมีศัพท์เดียวกันปรากฏเกาะกลุ่มกันตั้งแต่ 25 จุดขึ้นไป ในขั้นสุดท้ายนำเส้นแบ่งเขตศัพท์ที่ปรากฏกลุ่มรวมกันมาแสดงในแผนที่ ผลการวิจัยแสดงว่า การแปรของศัพท์สามารถนำมาแบ่งเขตภาษาถิ่นย่อยในบริเวณที่ศึกษาได้ 3 บริเวณ คือ บริเวณจังหวัดนครศรีธรรมราชสงขลาและพัทลุง แนวแบ่งเขตภาษาถิ่นย่อยที่มองเห็นชัดเจนมากคือ แบ่งจังหวัด นครศรีธรรมราชออกจากสงขลาและพัทลุง