การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการแสวงหาการบริการสุขภาพของผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมจังหวัดราชบุรี โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ทฤษฎีพื้นฐานเชิงอุปมาน(Grounded Theory) เก็บรวบรวมข้อมูลในระหว่างเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2543 ถึงเดือนสิงหาคมพ.ศ. 2544 โดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสังเกต และการบันทึกภาคสนาม ข้อมูลทั้งหมดได้ทำการวิเคราะห์ตามกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ จนข้อมูลมีความอิ่มตัว ได้ผู้สูงอายุซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่างจำนวน 12 คน ผลการวิจัยในครั้งนี้ได้ทฤษฎีเชิงเนื้อหา "การมีชีวิตอยู่กับความปวด" ซึ่งมุ่งอธิบายว่าผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมมีชีวิตอยู่กับความปวดอย่างไร มีเหตุผลในการจัดการกับความปวด และผลกระทบที่เกิดขึ้นจากความปวดอย่างไร และใช้วิธีการใด ซึ่งกระบวนการนี้ประกอบด้วย 4 หมวดหมู่หลักได้แก่ 1) ความปวด 2) ผลกระทบจากความปวด 3) การจัดการกับความปวด และผลกระทบของความปวด และ 4) การสนับสนุนทางสังคม สรุปได้ว่าผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อม ต้องเผชิญกับอาการปวดที่ข้อเข่า ซึ่งส่งผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ และสังคม ทำให้ผู้สูงอายุจัดการกับความปวดด้วยวิธีการต่าง ๆ ทั้งการแพทย์แผนปัจจุบัน การแพทย์แผนโบราณ และการรักษาด้วยวิธีการอื่น ๆ โดยปัจจัยสำคัญต่อการแสวงหาการบริการสุขภาพคือ การได้รับการสนับสนุนทางสังคมโดยเฉพาะบุคคลในครอบครัว ทฤษฎีเชิงเนื้อหานี้ช่วยให้บุคลากรทางสุขภาพมีความเข้าใจในกระบวนการจัดการกับความปวดของผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมได้มากยิ่งขึ้น โดยมีการผสมผสานความรู้ทางวิทยาศาสตร์ การรับรู้ และความเชื่อเกี่ยวกับโรค และวัฒนธรรม เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในการให้การดูแลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมเกี่ยวกับการปรับตัวในการเผชิญกับความปวด การมีส่วนร่วมของครอบครัวในการลดผลกระทบของความปวด เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น