การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตคู่ของนักศึกษาที่อยู่ด้วยกันก่อนสมรส ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยด้านความคล้ายคลึงกันของคู่ ปัจจัยด้านแบบอย่างจากบิดามารดาปัจจัยด้านค่านิยมเกี่ยวกับการสมรส ปัจจัยด้านสถานะทางเศรษฐกิจ ปัจจัยด้านความสมานฉันท์ทางบทบาทและปัจจัยด้านการสนับสนุนทางสังคม กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นนักศึกษาที่อยู่ด้วยกันกับคู่ก่อนสมรสและกำลังศึกษาอยู่ในระดับปริญญาตรีภาคปกติมหาวิทยาลัยของรัฐในประเทศไทย ที่สมัครใจในการให้ข้อมูลโดยการตอบแบบสอบถาม เป็นกลุ่มเฉพาะที่ไม่เปิดเผยสถานภาพ ผู้วิจัยจึงใช้วิธีการสุ่มจากบุคคลหลักที่สามารถเข้าถึงกลุ่มตัวอย่างได้โดยการสุ่มอย่างง่ายจากกรอบรายชื่อบุคคลหลักได้จำนวน 40 คน จากจำนวนทั้งหมด 7 คนและทำการเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน จากนักศึกษาในมหาวิทยาลัยของรัฐทั่วประเทศที่อยู่ด้วยกันกับคู่ก่อนสมรส พรรณาคุณภาพชีวิตคู่ ลักษณะการอยู่ด้วยกันก่อนสมรสของนักศึกษาด้วยสถิติบรรยาย และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตคู่โดยใช้สถิติไค-สแควร์และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาที่อยู่ด้วยกันก่อนสมรสส่วนใหญ่ที่พบในการศึกษาครั้งนี้ได้ อยู่ด้วยกันก่อนสมรสเป็นเวลา 1-2 ปี ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ด้วยกันเพียงเวลาสั้น ๆ เมื่อมีโอกาสนักศึกษาที่อยู่ด้วยกันกับคู่ก่อนสมรสส่วนมากมาจากครอบครัวที่บิดามารดาอยู่ด้วยกันและจดทะเบียนสมรสกันอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ลักษณะที่พักอาศัยส่วนใหญ่จะพักหอพักเอกชนหรือบ้านเช่า ในการอยู่ด้วยกันก่อนสมรสนี้ส่วนใหญ่บิดามารดาไม่รับรู้และนักศึกษาส่วนใหญ่ยังพึ่งพาทางการเงินจากบิดามารดา การคุมกำเนิดจะใช้ถุงยางอนามัยและยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นส่วนใหญ่ และพบว่ามีนักศึกษาที่อยู่ด้วยกันกับคู่ก่อนสมรสเคยมีประสบการณ์การตั้งครรภ์ร้อยละ 10.75 และในกลุ่มดังกล่าวได้ยุติ การตั้งครรภ์โดยการทำแท้งแล้วร้อยละ 9.50 ส่วนในกลุ่มที่ยังไม่เคยตั้งครรภ์มีความคิดว่าถ้าเกิดการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ขึ้นจะตัดสินใจทำแท้งร้อยละ 63.8 ความสัมพันธ์ของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตคู่ของนักศึกษาที่อยู่ด้วยกันก่อนสมรสพบว่า ความคล้ายคลึงกันของคู่ สถานะทางเศรษฐกิจ ความสมานฉันท์ทางบทบาท การสนับสนุนทางสังคมแบบอย่างจากบิดามารดา และค่านิยมเกี่ยวกับการสมรสมีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตคู่ทั้งด้านการปรับตัวระหว่างคู่และด้านความสัมพันธ์ระหว่างคู่ นักศึกษาที่อยู่ด้วยกันก่อนสมรสส่วนใหญ่มีการปรับตัวระหว่างคู่อยู่ในกลุ่มระดับปานกลาง มีความสัมพันธ์ระหว่างคู่อยู่ในกลุ่มระดับสูงแต่โดยภาพรวมแล้วมีคูณภาพชีวิตคู่อยู่ในกลุ่มระดับต่ำ