การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง ความคาดหวังกับการปฏิบัติจริงเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความคาดหวังและการปฏิบัติจริงเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของพระสงฆ์ ได้แก่ อายุ จำนวนพรรษา ตำแหน่งประเภทของวัด และความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระสงฆ์ที่อยู่ประจำวัดในพื้นที่จังหวัดตราดในปี พ.ศ. 2546 เฉพาะในช่วงก่อนเทศกาลเข้าพรรษาจำนวน 186 รูปเครื่องมืที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม เกี่ยวกับ ข้อมูลส่วนบุคคล ความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ความคาดหวังและการปฏิบัติจริงเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และข้อเสนอแนะของพระสงฆ์เกี่ยวกับการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติ ร้อยละค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearson 's Product MomentCorrelation Coefficient) และทดสอบค่าที (Independent t-test) ผลการวิจัยพบว่า ความคาดหวังและการปฏิบัติจริงเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของพระสงฆ์ อยู่ในระดับมาก ((X) = 4.16, SD = 0.66) และ ((X) = 3.85, SD = 0.63) ตามลำดับ ความคาดหวังและการปฏิบัติจริงเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของพระสงฆ์ มีความสัมพันธ์กันทางบวก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .468, P < .05) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความคาดหวังเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของพระสงฆ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ และประเภทของวัด และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการปฏิบัติจริงเกี่ยวกับบทบาทการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของพระสงฆ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ อายุ จำนวนพรรษา และตำแหน่งของพระสงฆ์ ปัญหา และอุปสรรคที่สำคัญ ได้แก่ แนวทางการดำเนินงานไม่ชัดเจน ขาดการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และพระสงฆ์มีข้อจำกัดในการปฏิบัติตนเนื่องจากเกรงว่าจะขัดต่อหลักธรรม พระสงฆ์ เสนอแนะว่า ควรมีการถวายความรู้แก่พระสงฆ์เกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ และหน่วยงานที่เกี่ยวของทั้งภาครัฐและเอกชน ควรมีการส่งเสริมและสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง