การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อเปรียบเทียบความเข้าใจในการอ่านภาษาไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่ได้รับการสอนโดยใช้แผนผังความคิดกับวิธีสอนแบบปกติ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาชั้นปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2546 โรงเรียนบ้านมาบตาพุด อำเภอเมือง จังหวัดระยอง ซึ่งได้มาจากการสุ่มโดยการจับฉลากเป็นกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 40 คน แบบแผนการทดลองเป็นแบบ Non-Randomized Control Group Pretest- Posttest Design เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการสอนเเบบใช้แผนผังแสดงความคิดกับการสอนแบบปกติ แบบทดสอบวัดความเข้าใจในการอ่านภาษาไทย จำนวน 30 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. นักเรียนที่ได้รับการสอนโดยใช้แผนผังความคิดมีความเข้าใจในการอ่านหลังการสอนสูงกว่าก่อนการสอนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. นักเรียนที่ได้รับการสอนโดยใช้วิธีสอนแบบปกติมีความเข้าใจในการอ่านหลังการสอนสูงกว่าก่อนการสอนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. นักเรียนที่ได้รับการสอนโดยใช้แผนผังความคิดมีความเข้าใจในการอ่านไม่สูงกว่านักเรียนที่ได้รับการสอนโดยใช้วิธีสอนแบบปกติที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .05