การจัดลำดับความสำคัญโครงการก่อสร้างและปรับปรุงทางหลวงขนาดใหญ่ มีความสำคัญ เป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากงบประมาณที่รัฐบาลจัดสรรมาให้มีจำนวนจำกัด และไม่เพียงพอกับแผน งานที่เสนอขอมาทุกปี โดยที่ผ่านมาพบว่า การจัดลำดับโครงการก่อสร้างและปรับปรุงทางหลวง ขนาดใหญ่ยังไม่มีวิธีการที่ระบุไว้อย่างชัดเจน ทำให้เกิดปัญหาหลัก 3 ประเด็น คือ การจัดลำดับ โครงการดังกล่าวต้องใช้เวลาและความพยายามมาก คุณภาพงานไม่สม่ำเสมอ และอาจถูกแทรก แซงได้โดยง่าย จากเหตุผลข้างต้น ผู้วิจัยได้ทำการศึกษานี้เพื่อรวบรวมปัจจัยและวิธีการ รวมทั้ง เงื่อนไขที่ใช้ในการตัดสินใจจัดลำดับโครงการทางหลวงขนาดใหญ่ และทำการพัฒนาระบบช่วย ตัดสินใจเพื่อให้การจัดลำดับโครงการทางหลวงสามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นต่อไป การศึกษาเริ่มจากการทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อรวบรวมปัจจัยและวิธี การที่เคยใช้ในการจัดลำดับโครงการก่อสร้างและปรับปรุงทางหลวงขนาดกลางและขนาดใหญ่ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ จากนั้นจึงจัดทำการสอบถามกลุ่มนักวิชาการและผู้มีส่วนร่วมใน กระบวนการการตัดสินใจลงทุนโครงการทางหลวงในประเทศไทย เพื่อหาข้อสรุปเกี่ยวกับวิธีการ และปัจจัยที่ใช้ในการจัดลำดับโครงการก่อสร้างและปรับปรุงทางหลวงขนาดใหญ่ในอดีต ในปัจจุบันและที่ควรใช้ในอนาคต สุดท้ายผู้วิจัยได้นำผลการศึกษาข้างต้นมาพัฒนาระบบ คอมพิวเตอร์ช่วยจัดลำดับโครงการก่อสร้าง และปรับปรุงทางหลวงขนาดใหญ่และโครงการทาง หลวงอื่นๆ ที่กรมทางหลวงมีระบบการตัดสินใจที่ชัดเจนแล้ว ผลการศึกษาพบว่า วิธีการลำดับโครงการทางหลวงสามารถแบ่งออกเป็น 2 วิธี คือ วิธีการ เชิงคุณภาพ และวิธีการเชิงปริมาณ ซึ่งทั้งสองวิธีมีการใช้ปัจจัยประกอบการตัดสินใจหลาย ปัจจัยเสมอ โดยสามารถแบ่งกลุ่มปัจจัยที่ใช้จัดลำดับได้เป็น 7 กลุ่มหลัก คือ การเมือง เศรษฐกิจ และการเงิน วิศวกรรม การจราจรและการขนส่ง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การใช้ ที่ดิน และสังคม โดยในอดีตและในปัจจุบันมีการใช้เฉพาะวิธีการเชิงคุณภาพในการจัดลำดับ โดยที่ในอดีตพบว่าปัจจัยที่มีผลต่อการจัดลำดับมาก คือ เศรษฐกิจ และการเงิน การเมือง และ การจราจร และการขนส่งตามลำดับ สำหรับในปัจจุบันพบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการจัดลำดับมาก คือ การเมือง เศรษฐกิจและการเงิน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตามลำดับ นอกจากนี้ ผลจากการศึกษายังพบด้วยว่า ผู้ให้สัมภาษณ์ส่วนใหญ่เห็นว่าในอนาคตการจัดลำดับโครงการฯ ควรใช้วิธีการเชิงปริมาณเป็นหลัก และควรใช้ปัจจัยทั้ง 7 กลุ่มหลักข้างต้น โดยที่ควรให้ความ สำคัญกับปัจจัยด้านเศรษฐกิจและการเงินสูงที่สุด และด้านการเมืองต่ำที่สุด สำหรับผลการพัฒนาระบบช่วยจัดลำดับโครงการทางหลวงนั้น สรุปได้ว่า โดยหลักการแล้ว สามารถนำเทคนิคและหลักการของระบบช่วยสนับสนุนการตัดสินใจ มาประยุกต์ใช้กับการจัด ลำดับความสำคัญโครงการทางหลวงต่างๆ ได้ แต่ระบบที่พัฒนาขึ้นจะช่วยผู้ตัดสินใจได้ไม่มาก นัก เนื่องจากการตัดสินใจจัดลำดับความสำคัญโครงการทางหลวง มีการคำนวณที่ไม่ซับซ้อน และจำนวนครั้งที่ต้องตัดสินใจต่อปีมีจำนวนน้อยครั้ง ทำให้ประโยชน์ของระบบช่วยจัดลำดับ โครงการทางหลวงที่พัฒนาขึ้นมีไม่มากนัก