วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการจัดการเรียนการสอนและนำเสนอแนวทางในการจัดการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์ดนตรีตะวันตก ในหลักสูตรดนตรีของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ โดยมีกลุ่มประชากร คือ รายวิชาประวัติดนตรีตะวันตกและผู้สอนในมหาวิทยาลัยของรัฐที่เปิดสอนหลักสูตรดนตรีมากกว่า 10 ปีโดยรับผู้เรียนจำนวนจำกัด จำนวน 10 สถาบันทั่วทั้งประเทศและผู้ทรงคุณวุฒิด้านการสอนวิชาประวัติศาสตร์ดนตรีตะวันตก 5 ท่าน ใช้เทคนิคการวิจัยเอกสารและเทคนิคการวิจัยแบบเดลฟาย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบเก็บข้อมูลเอกสารและแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงบรรยาย ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน และพิสัยระหว่างควอไทล ผลการวิจัยพบว่า 1 ) สภาพของวิชาเป็นวิชาบังคับในหลักสูตรดนตรีในทุกสถาบัน มีเนื้อหาประกอบด้วยประวัติศาสตร์และวรรณคดีดนตรีตะวันตกตั้งแต่ยุคกลางจนถึงยุคศตวรรษที่ 20 สอนโดยวิธีบรรยายเป็นหลัก ประเมินผลโดยการสอบวัดความร 2 ) การนำเสนอแนวทางในการจัดการเรียนการสอนวิชาประวัติดนตรีตะวันตก แบ่งเป็น 3 รูปแบบ คือ 2.1) การสอนแบบประวัติศาสตร์ทั่วไป 2.2 ) การสอนแบบเรื่องคัดเฉพาะ 2.3) การสอนแบบผสมผสานแบบประวัติศาสตร์ทั่วไปและแบบเรื่องคัดเฉพาะ ซึ่งทั้ง 3 รูปแบบมีความเหมาะกับสภาพผู้เรียนและผู้สอนที่ต่างกัน โดยมีแนวทางในการจัดการเรียนการสอน คือ (1) การกำหนดจุดประสงค์ ทั้ง 3 รูปแบบควรกำหนดให้ผู้เรียนมีทักษะครบทั้ง 3 ด้าน คือ พุทธิพิสัย ทักษะพิสัยและจิตพิสัยเกี่ยวกับประวัติและวรรณคดีดนตรีตะวันตก (2) การกำหนดเนื้อหาสาระ ควรประกอบไปด้วยเนื้อหาด้านพื้นฐานสังคม แนวคิด รูปแบบและองค์ประกอบของดนตรีในแต่ละยุคสมัย ผลงานและชีวประวัติของนักประพันธ์เพลงที่สำคัญ แต่การสอนแบบเรื่องคัดเฉพาะเป็นการศึกษาในเชิงลึกของเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ (3) วิธีการสอน ควรใช้การสอนแบบบรรยายประกอบกับการอภิปราย โดยการสอนแบบเรื่องคัดเฉพาะควรสอนในชั้นเรียนขนาดเล็กที่เน้นการอภิปราย และ (4) วัดและประเมินผล ด้วยการสอบวัดความรู้ด้วยข้อสอบแบบปรนัยและอัตนัย รายงานและกิจกรรมการฟังบทเพลง